نوسان نرخ بهره نقش عمده‌اي در سودآوري بانك‌دارد. بنابراين بانك‌ها سعي مي‌كنند منابع درآمد خود را متنوع سازند كه يك روش آن ارايه خدمات كارمزدي است. بسياري از بانك‌ها درآمدها را به دو گروه كارمزد خدمات و بهره (سود تضمين شده) تقسيم‌بندي مي‌كنند. لذا لازم است منابع درآمدي مورد تحليل قرار گيرد. معمولاً بانك‌هايي كه درآمد خدمات بيشتري دارند، بازدهي دارايي‌هاي آنها نسبت به رقبا بالاتر است. ارزيابي مديريت بانك‌مشكل است، زيرا بسياري از جنبه‌هاي كار نامشهود است. يك رقم كليدي براي ارزيابي مديريت، حاشيهء خالص مالي و روند آن است. روند يكنواخت و يا افزايشي ايده‌آل مي‌باشد. در بيشتر بانك‌ها حاشيهء خالص مالي بين‌ دو تا پنج درصد مي‌باشد كه ممكن است كم به نظر رسد، ولي بايد توجه داشت كه حتي تغييري در حد يك هزارم نسبت به سال قبل مي‌تواند تغيير بزرگي را در سود ايجاد كند. در تحليل بانك‌هاي ايران بايد توجه داشت كه به دليل سيستم بانكداري اسلامي و اين‌كه نرخ‌هاي سود سپرده‌ها علي‌الحساب تلقي مي‌شود، ممكن است بخشي از اين حاشيه به عنوان مابه‌التفاوت سود قطعي و علي‌الحساب سپرده‌ها در سال مورد گزارش منظور شود.

معيار خوب ديگر براي ارزيابي مديريت، نرخ بازدهء دارايي‌هاي بانك مي‌باشد. هنگام محاسبه‌ بايد توجه داشت كه بانك‌ها شديداً متكي به اهرم (سپرده‌ها) هستند (حداقل نسبت كفايت سرمايه هشت درصد است) و يك درصد نيز مي‌تواند نشان‌دهندهء سود زياد باشد. در اين زمينه اكثر سرمايه‌گذاران از مقايسه‌ بانك‌ها و شركت‌ها به اشتباه مي‌افتند، ولي بايد به خاطر داشت كه نمي‌توان مقايسهء مستقيمي انجام داد.

ديگر زمينه تحليل بانك‌ها، تحليل هزينه‌ها و كارآيي عمليات آنها است. اين كار از طريق مقايسهء هزينه‌هاي عملياتي با سال‌هاي قبل، محاسبه روند و محاسبه نسبت هزينه‌هاي عملياتي به دارايي‌هاي درآمدزا صورت مي‌گيرد. با توجه به اين‌كه بخش عمدهء هزينه‌ها غير از سود سپرده‌ها و هزينه‌هاي مالي، هزينه‌هاي حقوق و دستمزد و سربار ثابت مي‌باشد، افزايش هزينه‌هاي عملياتي در مقايسه با افزايش حجم عمليات بانك‌ها (اعطاي وام و اعتبار و اخذ سپرده) بايد كندتر باشد. معيار سلامت مالي بانك، كفايت سرمايه مي‌باشد. اگر بانك مشكلاتي در رعايت نسبت كفايت سرمايه داشته باشد، بايد از طريق افزايش سرمايه و يا كاهش دارايي‌ها (عدم اعطايي تسهيلات جديد) اقدام كند كه حالت اخير به سودآوري بانك آسيب خواهد رساند.

براي تحليل بانك‌ها بايد نرخ‌هاي سود، كفايت سرمايه، حاشيه خالص درآمد مالي و سهم درآمدهاي كارمزدي را مورد توجه قرار داد. معيار سلامت مالي نسبت كفايت سرمايه است. معيار موفقيت و سودآوري بانك، حاشيه خالص درآمد مالي، نرخ بازده دارايي‌ها، روند افزايش دارايي‌ها، روند هزينه‌هاي عملياتي و ثبات و رشد سودآوري بانك‌است.

كيفيت دارايي‌هاي بانك، يعني قابليت وصول تسهيلات بانكي، عامل كليدي است كه بايد به دقت بررسي شود و از كفايت ذخيره‌هاي پيش‌بيني شده براي سوخت و عدم وصول مطالبات اطمينان حاصل شود.

مدل جالبي كه براي تحليل بانكداري كاربرد دارد، مدل پنج عاملي پورتر مي‌باشد که براساس اين مدل، صنعت بانكداري از بابت ورود تازه واردان، قدرت چانه‌زني تامين‌كنندگان و مشتريان تهديد جدي ندارد ولي از بابت كالاي جانشين و رقبا اين صنعت با تهديد جدي برخوردار است.

وضعيت فعلي اقتصادي و روند رشد آن نشانه افزايش ظرفيت فعاليت‌هاي بانكي است. پيش‌بيني مي‌شود حاشيه خالص درآمد مالي كاهش، ولي حجم دارايي‌ها (تسهيلات) افزايش يابد و در مجموع سود‌آوري بانك‌ها دستخوش تغيير زيادي نمی شود.

خیلی مفید بود ممنونم