تحلیل و بررسی عوامل موثر در بهره وری
تعریف بهره وری : بهره وری حاکی است از نسبت میان بازده ( محصول ) تولید شده به منابع ( نهاده های به کار رفته)
سازمان بین المللی کار بهره وری را این چنین تعریف می کند :بهره وری عبارت است از نسبت ستاده به یکی از عوامل تولیـد زمین ، سرمایه ، نیروی کار و مدیریت)
هدف اصلی بهره وری : کم کردن قیمت فروش- افزایش قدرت خرید مزد بگیران-ارتقاء سطح زندگی-تسریع پیشرفت اجتماعی
رابطه بین بهره وری با کارآیی و اثربخشی
اثربخشی : عبارت است از درجه و میزان نیل به اهداف تعیین شده است یا به عبارت دیگر اثر بخشی نشان می دهد که تا چه میزان از تلاشهای انجام شده نتایج مورد نظر حاصل شده است .
کارایی : نسبت بازده واقعی به دست آمده به بازدهی استاندارد و تعیین شده به طور مثال : اگر از کارگری در 8 دساعت کار انتظار تولید 100واحد محصول را داشته باشیم امـا در عمل کارگر مزبور 96 واحـد تولید کند گفته می شود کارآیی آن کارگر 96 درصد است .
بهره وری = اثربخشی + کارایی
بهره وری = اجرای کارهای درست + اجرای درست کارها
تعریف بهره وری از دیدگاه سیستمی : بهره وری از دیدگاه سیستمی طبیعت پیچیده تری داشته و در کل سیستم مطرح می گردد .
بهره وری عبارت است از نسبت بین مجموعه خروجیــــهای یک سیستم به ورودیهای آن که این تعریف درسیستمــــهای مختلف اجتماعی ، فرهنگی و صنعتی کاربرد دارد
out put/input =نهاده/ستاده = p
عوامل تأثیرگذار بر روی بهره وری
عوامل تأثیرگذار بر روی بهره وری 2 دسته اند : عوامل داخلی و خارجی که عوامل داخلی قابل کنترل است ولی عوامل خارجی غیر قابل کنترل است . مطالعات انجام شده نشان می دهد که در شرکتها 85% متغیرهای مؤثر بر بهره وری درون سازمانی و قابل کنترل توسط مدیریت هستند و فقط 15% این متغیرها بیرونی و خارج از کنترل مدیریت هستند و هیچ یک از عوامل به تنهایی مد نظر نیستند بلکه مجموعه آنها بر رشد بهره وری مؤثراند .
عوامل تاثیر گذار داخلی
کارآیی نیروی انسانی ( عامل کار )
اصلاح روابط مدیر و کارکنان و رهبری صحیح
پیشرفت تکنولوژی و تحقیق و توسعه
توسعه سهم بازار از کالای خود
صرفه جویی ناشی از اتلاف در تولید و غیره
عوامل تاثیر گذار خارجی
منابع طبیعی ( زمین ، سوخت ، مواد خام )
قوانین و مقررات مالی و مالیاتی
تغییرات ساختاری ( اجتماعی و جمعیتی و اقتصادی )
14 راهکار مهم برای افزایش بهره وری
برای درازمدت برنامه ریزی کن نه برای ماه یا سال آینده
به صرف کیفیت کالای خود از خود راضی نباش
برای فرایند تولید خود یک سیستم کنترل کیفیت آماری ایجاد کن و ازعرضه کنندگان مواد اولیه خود نیز این کار را بخواه
فقط با چند عرضه کننده مناسب مواد ارتباط داشته باش
همیشه این سوال را از خود بکن آیا مشکلات من در سیستم از یک بخش خاص تولیدی است یا ناشی از تمام فرایند
کارگران خود را برای انجام خواسته های خود آموزش دهید
کیفیت کار سرپرستان تولید را بالا ببرید
ترس را از خود دور کنید
دوایر تولیدی خود را تشویق کنید به جای تمرکز بر هدفهای بخش خود، با یکدیگرکار کنند
غرق در هدفهای کمی مانند شعار عمومی ((ضایعات صفر)) نشوید
از کارگران انجام کار با کیفیت عالی را بخواهید نه حاضر شدن به موقع و خروج به موقع از محیط کار
کارگران و کارکنان خود را برای درک روشهای آماری آموزش دهید
کارگران خود را برای فراگیری مهارت جدید مورد نیاز آموزش دهید
مدیریت عالی شرکترا مسئول اجرای این سیزده اصل کنید