آيين‌نامه‌ حفاظت‌ در كارگاه‌ها

[aminjet]

آيين‌نامه‌ حفاظت‌ و بهداشت‌ عمومي‌ در كارگاه‌ها


ماده‌ 1: كليه‌ كارگاه‌هاي موجود و كارگاه‌هايي‌ كه‌ در آتيه‌ تاسيس‌ مي‌شوند بايد مقررات‌ عمومي‌ مربوط‌ به‌ حفاظت‌ و بهداشت‌ كار را كه‌ در اين‌ آيين‌نامه‌ مقرر مي‌شود طبق‌ ماده‌ 48 قانون‌ كار رعايت‌ نمايند.

فصل‌ اول‌ - ساختمان‌
ماده‌ 2: ساختمان‌ كارگاه‌ها و كارخانه‌ها بايد با وضع‌ آب‌ و هواي‌ محل‌ متناسب‌ باشد.
ماده‌ 3: براي‌ هر كارگر در كارگاه‌ حداقل‌ بايد 12 متر مكعب‌ فضا منظور گردد و فضاي‌ اشغال‌ شده‌ به‌وسيله‌ ماشين‌ آلات‌ يا ابزار و اثاثيه‌ مربوط‌ به‌كار همچنين‌ فضاي‌ بالاتر از ارتفاع‌ سه‌ متر جزء فضاي‌ مزبور محسوب‌ نمي‌شود.
ماده‌ 4: سقف‌ و بدنه‌ و كف‌ عمارات‌ كارگاه‌ بايد با مصالحي‌ ساخته‌ و اندود شود كه‌ از نفوذ رطوبت‌ به‎داخل‌ كارگاه‌ جلوگيري‎نمايد و حتي‌‎الامكان‌ مانع‌ نفوذ‎گرما و يا سرماي‌ خارج‌ گردد.
ماده‌ 5:كف‌ عمارات‌ كارگاه‌ بايد هموار و بدون‌ حفره‌ بوده‌ و به‌ نحوي‌ مناسب‌ مفروش‌ شود كه‌ قابل‌ شستشو باشد و توليد گرد و غبار نكند و موجب‌ لغزيدن‌ كارگران‌ نگردد.
در مواردي‌ كه‌ نوع‌ كار اقتضاي‌ ريخته‌ شدن‌ آب‌ را به‌ كف‌ كارگاه‌ داشته‌ باشد بايد كف‌ كارگاه‌ داراي‌ شيب‌ متناسب‌ و مجراي‌ مخصوص‌ براي‌ خروج‌ آب‌ و جلوگيري‌ از جمع‌ شدن‌ آب‌ در كف‌ كارگاه‌ باشد.
ماده‌ 6:در محل‌هايي‌ كه‌ مواد شيميايي‌ و سمي‌ بكار مي‌برند بايد بدنه‌ ديوار كارگاه‌ تا يك‌ متر و شصت‌ سانتيمتر ارتفاع‌ از كف‌ زمين‌ قابل‌ شستشو باشد.
ماده‌ 7:در صورتي‌ كه‌ در ساختمان‌ كارگاه‌ دهانه‌ها يا سوراخ‌هايي‌ موجود باشد كه‌ احتمال‌ سقوط‌ اشخاص‌ برود بايد به‌وسيله‌ نصب‌ پوشش‌هاي‌ فلزي‌ محكم‌ و نرده‌هايي‌ كه‌ حداقل‌ ارتفاع‌ آن‌ 60 سانتيمتر باشد موجبات‌ جلوگيري‌ از سقوط‌ اشخاص‌ و رفع‌ خطر بعمل‌ آيد.
ماده‌ 8:عرض‌ پلكان‌ عمومي‌ كارگاه‌ بايد حداقل‌ 120 سانتيمتر و پاگردهاي‌ آن‌ متناسب‌ با عرض‌ مزبور باشد. در مورد پلكان‌هايي‌ كه‌ بيش‌ از چهار پله‌ دارد در طرف‌ باز پلكان‌ بايد نرده‌ محكم‌ نصب‌ شود و در مسير پلكان‌ نبايد هيچگونه‌ مانعي‌ وجود داشته‌ باشد.
ماده‌ 9:عمارات‌ كارگاه‌ بايد به‌ تناسب‌ وسعت‌ محل‌ كار به‌ اندازه‌ كافي‌ در و پنجره‌ براي‌ ورود نور و هوا داشته‌ باشد.
ماده‌ 10:كارگاه‌هايي‌ كه‌ وسايل‌ كار و نوع‌ محصول‌ آن‌ طوري‌ است‌ كه‌ بيشتر در معرض‌ حريق‌ واقع‌ مي‌شود حتي‌ الامكان‌ بايد با مصالح‌ نسوز ساخته‌ شوند.

فصل‌ دوم‌ - روشنايي‌
ماده‌ 11:در هر كارگاه‌ بايستي‌ روشنايي‌ كافي‌ (طبيعي‌ يا مصنوعي‌) متناسب‌ با نوع‌ كار و محل‌ تامين‌ شود. در صورتي‌ كه‌ براي‌ روشنايي‌ از نور مصنوعي‌ قوي‌ استفاده‌ شود بايد براي‌ ممانعت‌ از ناراحتي‌چشم‌ حبابهاي‌ مخصوصي‌ نصب‌ گردد.
ماده‌ 12:كليه‌ پنجره‌هاي‌ بدنه‌ و سقف‌ كه‌ جهت‌ روشنايي‌ اطاق‌ها تعبيه‌ شده‌ و كليه‌ چراغها و حبابها بايد نظيف‌ نگاه‌ داشته‌ شود.

فصل‌ سوم‌ - تهويه‌ و حرارت‌
ماده‌ 13:محل‌ كار در هر كارگاه‌ بايد بطوري‌ تهويه‌ شود كه‌ كارگران‌ هميشه‌ هواي‌ سالم‌ تنفس‌ نمايند. در مورد محل‌هاي‌ كار پوشيده‌ مقدار حداقل‌ هواي‌ لازم‌ براي‌ هر كارگر بر حسب‌ نوع‌ كار در هر ساعت‌ 30 الي‌ 50 متر مكعب‌ مي‌باشد.
ماده‌ 14:در كارگاه‌هايي‌ كه‌ دود و يا گاز و يا گرد و غبار و يا بخارهاي‌ مضر ايجاد مي‌شود بايد مواد مزبور با وسايل‌ فني‌ موثر طوري‌ از محل‌ توليد به‌ خارج‌ كارگاه‌ هدايت‌ شود كه‌ مزاحمت‌ و خطري‌ براي‌ كارگران‌ ايجاد ننمايد.
ماده‌ 15:دركارگاه‌هايي‌ كه‌ تهويه‌ طبيعي‌ كافي‌ نباشد بايد از وسايل‌ تهويه‌ مصنوعي‌ استفاده‌ شود.
ماده‌ 16:هر كارگاه‌ بايد داراي‌ وسائلي‌ باشد كه‌ در زمستان‌ و تابستان‌ درجه‌ حرارت‌ داخلي‌ آن‌ به‌ وضع‌ قابل‌ تحملي‌ نگاهداري‌ شود.

فصل‌ چهارم‌ - جلوگيري‌ از آتش‌ سوزي‌ و مبارزه‌ با حريق‌
ماده‌ 17: در هر سالن‌ كار به‌ تناسب‌ تعداد كارگران‌ بايد درهاي‌ يك‌ طرفه‌اي‌ كه‌ به‌ خارج‌ باز شوند بنام‌ درهاي‌ نجات‌ وجود داشته‌ باشد و درهاي‌ مزبور به‌ راهروها و يا معابر خروجي‌ ساختمان‌ منتهي‌ شوند.
ماده‌ 18: درهاي‌ خروجي‌ نجات‌ هيچوقت‌ نبايد قفل‌ باشد و بايد به‌وسيله‌ علايم‌ و يا چراغهاي‌ مخصوصي‌ از داخل‌ مشخص‌ باشد.
ماده‌ 19: كليه‌ پلكان‌ها و پاگردها در ساختمان‌هاي‌ بلندتر از دو طبقه‌ (طبقه‌ اول‌ 5 متر و ساير طبقات‌ هر كدام‌ 4 متر محاسبه‌ مي‌شود) بايد با مصالح‌ ساختماني‌ نسوز ساخته‌ شوند.
ماده‌ 20: درهايي‌ كه‌ به‌ طرف‌ پلكان‌ باز مي‌شود بايد لااقل‌ فاصله‌اي‌ به‌ اندازه‌ عرض‌ در تا نخستين‌ پله‌ براي‌ توقف‌ داشته‌ باشد.
ماده‌ 21: در كارگاه‌هايي‌ كه‌ بيشتر احتمال‌ بروز حريق‌ مي‌رود بايد وسايل‌ مخصوص‌ اعلام‌ خطر (آژير) بكار رود به‌طوري‌كه‌ در تمام‌ محوطه‌ كار اعلام‌ خطر شنيده‌ شود.
ماده‌ 22: كارفرما موظف‌ است‌ مواد محترقه‌ مورد نياز كارخانه‌ را در تانك‌ها و مخازني‌ كه‌ مقاوم‌ در مقابل‌ آتش‌ باشند نگهداري‌ نمايد و اين‌ مخازن‌ و تانك‌ها بايد از محل‌ كار مجزا و فاصله‌ كافي‌ داشته‌ باشند.
ماده‌ 23: در نقاطي‌ كه‌ مواد منفجره‌ و يا مواد سريع‌ الاحتراق‌ يا سريع‌ الاشتعال‌ وجود دارد استعمال‌ دخانيات‌ و روشن‌ كردن‌ و حمل‌ كبريت‌ - فندك‌ و امثال‌ آنها بايد ممنوع‌ گردد.
ماده‌ 24: در موارد زير تعبيه‌ و نصب‌ برق‌گير الزامي‌ است‌:
الف- ساختمان‌هايي‌ كه‌ در آن‌ مواد قابل‌ احتراق‌ و يا انفجار توليد و يا ذخيره‌ و انبار مي‌شود.
ب- تانك‌ها و مخازني‌ كه‌ بنزين‌ونفت‎وروغن‌ و يا موادقابل‎اشتعال‎ديگر درآنها نگهداري‌ مي‌شود.
ج‌ - كوره‌هاي‌ مرتفع‌ و دوكش‌هاي‌ بلند.

[aminjet]

فصل‌ پنجم‌ - ماشين‌ آلات‌، پوشش‌ و حفاظ‌ ماشين‌ آلات‌
ماده‌ 25: كليه‌ قسمت‌هاي‌ انتقال‌ دهنده‌ نيرو (ترانسميسيون‌) از قبيل‌ تسمه،‌ فلكه،‌ زنجير و چرخ‌ دنده‌ و امثال‌ آن‌ و همچنين‌ قسمت‌هايي‌ از ماشين‌ها كه‌ امكان‌ ايجاد سانحه‌ براي‌ كارگر داشته‌ باشد بايد داراي‌ پوشش‌ و يا حفاظ‌ با استقامت‌ كافي‌ باشد.
ماده‌ 26: قبل‌ از شروع‌ به‌ تعمير و نظافت‌ و روغنكاري‌ ماشين‌ها بايد بطور اطمينان‌ بخشي‌ آنها را متوقف‌ ساخت‌.
تبصره‌ - هنگام‌ راه‎ انداختن‌ ماشين‌ها به ‎منظور آزمايش‌ يا پس‌ ازتعمير لازمست‌‎ اين‎كار با‎ ابزار مطمئن‌ به‌وسيله‌ متخصصين‌فني‌ تحت‎نظر مدير فني‌ و يا نماينده‌ فني‌ ذي‎صلاحيت‌ او انجام‌ گيرد.
ماده‌ 27: در موقع‌ تعمير تانك‌ها و مخازن‌ مواد خطرناك‌ و قابل‌ احتراق‌ و اشتعال‌ و انفجار از قبيل‌ مخازن‌ بنزين‌ و نفت‌ و روغن‌ و غيره‌ بايد مخازن‌ مذكور تخليه‌ و سپس‌ به‌ خوبي‌ شستشو شود به‌طوري‌كه‌ هر گونه‌ مواد زائد و خطرناك‌ از جدار داخلي‌ آن‌ زائل‌ گردد و براي‌ آنكه‌ گازهاي‌ موجوده‌ احتمالي‌ بكلي‌ خارج‌ شود بايد دريچه‌هاي‌ مخازن‌ باز بوده‌ و به‌ وسايل‌ لازم‌ تهويه‌ گردد.

فصل‌ ششم‌ - وسايط‌ الكتريكي‌
ماده‌ 28: وسايل‌ و ادوات‌ الكتريكي‌ بايد داراي‌ حفاظ‌ بوده‌ و طوري‌ ساخته‌ و نصب‌ و بكار برده‌ شود كه‌ خطر برق‌ زدگي‌ و آتش‌ سوزي‌ وجود نداشته‌ باشد.
ماده‌ 29: نصب‌ و امتحان‌ و يا تنظيم‌ وسايل‌ و ادوات‌ الكتريكي‌ بايد فقط‌ توسط‌ اشخاصي كه‌ صلاحيت‌ فني‌ آنها محرز باشد انجام‌ گيرد و متخصص‌ قبل‌ از شروع‌ بكار آنرا مورد آزمايش‌ قرار دهد.
ماده‌ 30: براي‌ جلوگيري‌ از ازدياد سيم‌هاي‌ متحرك‌ و آزاد لازمست‌ به‌ مقدار كافي‌ پريز در محل‌هاي‌ مناسب‌ نصب‌گردد تا به‌سهولت‌ بتوان‌ از آنها استفاده‌ نمود.
ماده‌ 31: پوشش‌ها و زره‌ كابل‌هاي‌ برق‌ و لوله‌ها و بست‌ها و متعلقات‌ و همچنين‌ حفاظ‌ها و ساير قسمت‌هاي‌ فلزي‌ وسايل‌ برق‌ كه‌ مستقيماً تحت‌ فشار برق‌ نيستند براي‌ جلوگيري‌ از بروز خطرات‌ احتمالي‌ بايد اتصال‌ زمين‌ موثري‌ داشته‌ باشند.
ماده‌ 32: سيم‌هاي‌ اتصال‌ زمين‌ بايد داراي‌ ضخامت‌ كافي‌ و در نتيجه‌ مقاومت‌ كم‌ باشند تا بتوانند با حداكثر جريان‌ احتمالي‌ كه‌ در اثر از بين‌ رفتن‌ و يا خراب‌ شدن‌ عايق‌ بوجود آيد استقامت‌ داشته‌ باشند. ضمناً بايد در مدار جريان‌ وسايل‌ پيش‌بيني‌ شود كه‌ در صورت‌ پيدا شدن‌ نقصي‌ كه‎موجب‌ اتصال‎جريان‌ برق‎ به‎زمين‌ گرددتمام‌ مدار يا قسمت‌ معيوب‌ آنرا قطع‎كند.
ماده‌ 33: در نقاطي‌ كه‌ احتمال‌ صدمه‌ به‌ سيم‌هاي‌ اتصال‌ زمين‌ مي‌رود بايستي‌ به‌وسيله‌ مكانيكي‌ آنها را محافظت‌ نمود.
ماده‌ 34: در مورد دستگاه‌هاي‌ الكتريكي‌ متحرك‌ كه‌ داراي‌ قسمت‌هاي‌ فلزي‌ بدون‌ عايق‌ باشند اعم‌ از اينكه‌ با جريان‌ متناوب‌ كار كنند يا دائم‌ بايد احتياطات‌ زير بعمل‌ آيد:
الف‌ - بدنه‌هاي‌ فلزي‌ بدون‌ عايق‌ وسايل‌ مزبور بايستي‌ بطور اطمينان‌ بخشي‌ اتصال‌ زمين‌ داشته‌ باشند مگر اينكه‌ جريان‌ دائم‌ با فشار كمتر از 250 ولت‌ باشد.
ب‌ - بكار بردن‌ دستگاه‌هاي‌ الكتريكي‌ متحرك‌ با ولتاژ بيش‌ از 250 ولت‌ ممنوع‌ است‌.
ج‌ - در مواردي‌ كه‌ بكار بردن‌ سيم‌ اتصال‌ زمين‌ موثر مقدور نباشد بايد جرياني‌ با ولتاژ كمتر بكار برده‌ شود.
د - در محيط‌هاي‌ آماده‌ به‌ اشتعال‌ و همچنين‌ در مجاورت‌ مواد قابل‌ اشتعال‌ بايد فقط‌ از وسايل‌ مخصوص‌ الكتريكي‌ متحركي‌ استفاده‌ شود كه‌ از لحاظ‌ عدم‌ ايجاد اشتعال‌ اطمينان‌ بخش‌ باشد.
ماده‌ 35: در مدت‌ تعمير شبكه‌ برق‌ بايد آنرا به‌وسيله‌ كليد از منبع‌ جريان‌ قطع‌ و به‌ زمين‌ متصل‌ نمود و در صورت‌ لزوم‌ بين‌ سيم‌هاي‌ شبكه‌ نيز اتصال‌ مستقيم‌ برقرار كرد.
ماده‌ 36: در محيطي‌ كه‌ خطوط‌ تحت‌ فشار برق‌ وجود دارد تعمير يا نصب‌ ماشين‌ آلات‌ و دستگاه‌ها يا سيم‎كشي‌ يا هرعمل‌ ديگر كه‌ ممكن است ايجاد برق‎زدگي‌ نمايد اكيداً ممنوع‌ و فقط‌ پس‌ از قطع‌ جريان‌ برق‌ انجام‌ آن‌ مجاز خواهد بود.
ماده‌ 37: سيم‌ها و كابل‌هاي‌ برق‌ بايد داراي‌ روپوش‌ عايق‌ مناسب‌ با فشار الكتريسيته‌ و ساير شرايط‌ موجوده‌ (رطوبت‌ و گرما - ضربه‌ و ساييدگي‌ و غيره‌) بوده‌ و روي‌ اصول‌ فني‌ نصب‌ و حتي‌ الامكان‌ در لوله‌ و يا كانال‌ قرار گرفته‌ باشند.
ماده‌ 38: سيم‌هاي‌ پل‌ گردان‌ - جراثقال‌ و ساير سيم‌هايي‌ را كه‌ نمي‌توان‌ عايق‌ نمود بايد طوري‌ در حفاظ‌ قرار داد كه‌ از اتصال‌ احتمالي‌ جلوگيري‌ شود.
ماده‌ 39: در كارگاه‌هايي‌ كه‌ مواد منفجره‌ و يا گازهاي‌ قابل‌ احتراق‌ و مواد قابل‌ اشتعال‌ توليد مي‌شود بايستي‌ اتصال‌هاي‌ برقي‌ به‌ نحوي‌ باشند كه‌ ايجاد جرقه‌ ننمايد و از موتورهايي‌ كه‌ طبق‌ اصول‌ فني‌ براي‌ اين‌ قبيل‌ كارها ساخته‌ شده‌ استفاده‌ شود.
ماده‌ 40: كليه‌ ماشين‌ آلات‌ و دستگاه‌هايي‌ كه‌ احتمال‌ توليد الكتريسيته‌ ساكن‌ دارد بايد اتصال‌ زمين‌ موثر داشته‌ باشند تا از تراكم‌ بارهاي‌ الكتريسيته‌ ساكن‌ روي‌ آنها جلوگيري‌ شود.
ماده‌ 41: در محيطي‌ كه‌ مواد قابل‌ اشتعال‌ و يا قابل‌ انفجار (گازها - گرد و غبار و بخارات‌ قابل‌ انفجار و مايعات‌ قابل‌ اشتعال‌ و غيره‌) وجود دارد علاوه‌ بر اتصال‌ زمين‌ بايد به‌ وسايل‌ مطمئن‌ ديگري‌ نيز از تراكم‌ بارهاي‌ الكتريسيته‌ ساكن‌ جلوگيري‌ نمود.

[aminjet]

فصل‌ هفتم‌ - آب‌ آشاميدني‌
ماده‌ 42: در كليه‌ كارگاه‌ها كارفرما مكلف‌ است‌ آب‌ آشاميدني‌ گوارا و سالم‌ به‌ مقدار كافي‌ در مخازن‌ سربسته‌ و محفوظ‌ كه‌ طبق‌ اصول‌ بهداشت‌ ساخته‌ و نگاهداري‌ شود در دسترس‌ كارگران‌ بگذارد.
ماده‌ 43: به‌ كارگراني‌ كه‌ در گرماي‌ زياد براي‌ مدت‌ مديدي‌ كار مي‌كنند بايد قرص‌هاي‌ نمك‌ طعام‌ داده‌ شود.
ماده‌ 44: استفاده‌ از ليوان‌ عمومي‌ براي‌ آشاميدن‌ آب‌ ممنوع‌ است‌.

فصل‌ هشتم‌ - نظم‌ و نظافت‌ در كارگاه‌
ماده‌ 45: محل‌هاي‌ كار و سالن‌هاي‌ كار - راهروها - انبارها و ساير قسمت‌هاي‌ ديگر كارگاه‌ بايد طبق‌ اصول‌ بهداشت‌ نگاهداري‌ شود.
ماده‌ 46: ديوارها - سقف‌ - پنجره‌ها و درها و شيشه‌ها بايد پاكيزه‌ بوده‌ و بي‌ عيب‌ نگاهداشته‌ شوند كف‌ سالن‌ها بايد پاكيزه‌ بوده‌ و در حدود امكان‌ تر و لغزنده‌ نباشد.
ماده‌ 47: جارو و نظافت‌ كردن‌ تا جايي‌ كه‌ امكان‌ دارد بايد در فواصل‌ نوبت‌هاي‌ كار انجام‌ شده‌ و به‌ ترتيبي‌ صورت‌ گيرد كه‌ از انتشار گرد و غبار جلوگيري‌ شود.
ماده‌ 48: انداختن‌ آب‌ دهان‌ و بيني‌ روي‌ زمين‌ و ديوار و راه‌ پله‌ ممنوع‌ است‌ و در هر محل‌ كار بايد به‌ تعداد كافي‌ ظروف‌ مخصوصي‌ براي‌ ريختن‌ زباله‌ و ظروف‌ ديگري‌ براي‌ انداختن‌ اخلاط‌ موجود باشد. اين‌ ظروف‌ بايد قابل‌ پاك‌ كردن‌ بوده‌ و در شرايط‌ مناسب‌ بهداشتي‌ نگهداري‌ و گندزدايي‌ شوند.
ماده‌ 49: فاضلاب‌ و ساير فضولات‌ كارخانجات‌ بايد به‌وسيله‌ مجاري‌ فاضلاب‌ به‌ چاه‌ها و يا حوضچه‌هاي‌ تصفيه‌ ريخته‌ شود و اين‌ مجاري‌ بايد با مصالح‌ غير قابل‌ نفوذ ساخته‌ شده‌ و قطر داخلي‌ و شيب‌ آنها طوري‌ باشد كه‌ به‌ سهولت‌ فاضلاب‌ را به‌ چاه‌ها و يا حوضچه‌هاي‌ تصفيه‌ هدايت‌ نمايد. در محل‌هايي‌ كه‌ شيب‌ كافي‌ وجود ندارد به‌ وسايل‌ مكانيكي‌ بايستي‌ اين‌ منظور تامين‌ گردد.
ماده‌ 50: در كارگاه‌هايي‌ كه‌ فضولات‌ حاصله‌ ممكن‌ است‌ موجب‌ مسموميت‌ يا بيماري‌ گردد بايد فضولات‌ مزبور با عمليات‌ فيزيكي‌ يا شيميايي‌ در حوضچه‌هاي‌ مخصوص‌ تصفيه‌ گردد در هر حال‌ در دفع‌ فضولات‌ بايد از نظر حفظ‌ سلامت‌ و بهداشت‌ و جلوگيري‌ از خطرات‌ ممكنه‌ دقت‌ و پيش‌بيني‌هاي‌ لازمه‌ بعمل‌ آيد.
ماده‌ 51: مواد اوليه‌ و محصول‌ كارگاه‌ بايد طوري‌ در داخل‌ انبارها و يا كارگاه‌ گذارده‌ شود كه‌ عبور و مرور كارگران‌ و در صورت‌ اقتضا وسايل‌ نقليه‌ به‌ راحتي‌ ممكن‌ باشد و ضمناً مواد مزبور بايد طوري‌ چيده‌ شود كه‌ خطر سقوط‌ و بروز سوانح‌ وجود نداشته‌ باشد.
ماده‌ 52: هر كارگاه‌ بايد داراي‌ تعداد كافي‌ مستراح‌ مردانه‌ و زنانه‌ بطور مجزا باشد ساختمان‌ مستراح‌ بايد طوري‌ باشد كه‌ بوي‌ عفونت‌ آن‌ به‌وسيله‌ هواكش‌ به‌ خارج‌ منتقل‌ گردد و آبي‌ كه‌ در آن‌ استعمال‌ مي‌شود از شير برداشته‌ شود. براي‌ هر 25 كارگر حداقل‌ بايد يك‌ مستراح‌ وجود داشته‌ باشد و در هر مستراح‌ يك‌ آفتابه‌ گذاشته‌ شود شستشو و گندزدايي‌ مرتب‌ مستراح‌ها الزامي‌ است‌.
ماده‌ 53: هر كارگاه‌ بايد داراي‌ تعداد كافي‌ روشويي‌ يا شير باشد روشويي‌ها بايد طوري‌ ساخته‌ شود كه‌ طبق‌ اصول‌ بهداشتي‌ قابل‌ استفاده‌ و قابل‌ پاك‌ كردن‌ باشد. براي‌ هر 20 نفر كارگر حداقل‌ بايد يك‌ روشويي‌ وجود داشته‌ باشد.
ماده‌ 54: كارفرما مكلف‌ است‌ براي‌ تامين‌ نظافت‌ كارگران‌ به‌ مقدار كافي‌ صابون‌ در اختيار آنان‌ گذارده‌ و وسايل‌ خشك‌ كردن‌ دست‌ و روي‌ كارگران‌ را تامين‌ نمايد.
ماده‌ 55: در كارگاه‌هايي‌ كه‌ پوست‌ بدن‌ كارگران‌ در معرض‌ مواد سمي‌ يا عفوني‌ يا محرك‌ يا مواد كثيف‌ و گرد و غبار بوده‌ و همچنين‌ در كارگاه‌هايي‌ كه‌ كارگران‌ در گرماي‌ زياد كار مي‌كنند كارفرما مكلف‌ است‌ براي‌ هر شش‌ نفر كارگري‌ كه‌ در يك‌ زمان‌ كار خود را ترك‌ مي‌كنند حداقل‌ يك‌ دوش‌ با آبگرم‌ و سرد تهيه‌ نمايد و محل روش‌ها بايد با مراقبت‌ كامل‌ نظيف‌ و گندزدايي‌ شود.
ماده‌ 56: در هر كارگاه‌ بايد اطاقي‌ با وسعت‌ كافي‌ و قفسه‌هاي‌ انفرادي‌ براي‌ تعويض‌ و گذاردن‌ لباس‌ شخصي‌ كارگران‌ اختصاص‌ يابد. اطاق‌ مزبور و قفسه‌هاي‌ آن‌ بايد مرتباً تهويه‌ و گندزدايي‌ و پاكيزه‌ شود.

فصل‌ نهم‌ - ناهار خوري‌
ماده‌ 57: هر كارگاه‌ كه‌ كارگران‌ آن‌ در همانجا غذا صرف‌ مي‌نمايند بايد داراي‌ محل‌ مخصوصي‌ با وسعت‌ كافي‌ و تعداد لازم‌ ميز و نيمكت‌ براي‌ عده‌اي‌ كه‌ در يك‌ موقع‌ غذا مي‌خورند باشد. محل‌ غذاخوري‌ بايد داراي‌ روشنايي‌ كافي‌ بوده‌ و پيوسته‌ طبق‌ اصول‌ بهداشتي‌ پاكيزه‌ نگهداري‌ شود.
ماده‌ 58: ظروف‌ غذاخوري‌ بايد هميشه‌ پاك‌ و عاري‌ از هر گونه‌ آلودگي‌ باشد.
ماده‌ 59: كاركنان‌ محل‌ غذاخوري‌ بايد داراي‌ روپوش‌ تميز بوده‌ و نسبت‌ به‌ نظافت‌ شخصي‌ خود مراقبت‌ كامل بنمايند و ماهي‌ يك‌ مرتبه‌ معاينه‌ پزشكي‌ بشوند.
ماده‌ 60: كارگران‌ قبل‌ از ورود به‌ محل‌ غذاخوري‌ بايد دست‌ و روي‌ خود را با صابون‌ بشويند و درصورتي‌ كه‌ با مواد سمي‌ يا عفوني‌ و يا كثيف‌ سروكار دارند لباس‌ كار خود را تعويض‌ نمايند.

[aminjet]

فصل‌ دهم‌ - وسايل‌ استحفاظي‌ فردي‌
ماده‌ 61: كارفرما موظف‌ است‌ در هر سال‌ دو دست‌ لباس‌ كار مجاناً در اختيار هر كارگر بگذارد. لباس‌ كار بايد مناسب‌ با نوع‌ كار باشد و طوري‌ تهيه‌ شود كه‌ كارگر بتواند به‌ راحتي‌ وظائف‌ خود را انجام‌ دهد و موجب‌ بروز سوانح‌ نگردد.
تبصره - به كارگران زن علاوه بر لباس كار بايد سربند نيز داده شود.
ماده‌ 62: به‌ كارگراني‌ كه‌ با مواد شيميايي‌ كار مي‌كنند بايد علاوه‌ بر لباس‌ كار - بر حسب‌ نوع‌ كار وسايل‌ استحفاظي‌ لازم‌ از قبيل‌ پيش‌ بند و كفش‌ و دستكش‌ مخصوص‌ و عينك‌ و غيره‌ كه‌ آنان‌ را از آسيب‌ مواد مزبور مصون‌ دارد، داده‌ شود.
ماده‌ 63: به‌ كارگراني‌ كه‌ در مجاورت‌ كوره‌هاي‌ ذوب‌ فلز و آهنگري‌ كار مي‌كنند بايد لباس‌ يا پيش‌ بند نسوز و نقاب‌ يا عينك‌ و به‌ كارگراني‌ كه‌ مستقيماً با مواد گداخته‌ كار مي‌كنند علاوه‌ بر وسايل‌ فوق‌ دستكش‌ و كفش‌ نسوز داده‌ شود.
ماده‌ 64: براي‌ سيم‌ كشي‌ و هر نوع‌ كار ديگر در ارتفاعات‌ مانند ديوارها و پايه‌هاي‌ بلند و بطور كلي‌ هر محلي‌ كه‌ امكان‌ تعبيه‌ وسايل‌ حفاظتي‌ براي‌ جلوگيري‌ از سقوط‌ كارگر مقدور نباشد بايد به‌ كارگران‌ كمربند اطمينان‌ داده‌ شود.
ماده‌ 65: لباس‌ كارگراني‌ كه‌ با مواد سمي‌ كار مي‌كنند بايد در محل‌ مخصوصي‌ جدا از محل‌ لباس‌كن‌ عمومي‎نگاهداري‌ و به‎ترتيبي‌ شستشوشودكه‎كارگران‌ را از آسيب‎نفوذ سم ‎مصون‌ بدارد.
ماده‌ 66: براي‌ كارگراني‌ كه‌ موقع‌ كار در معرض‌ سقوط‌ اجسام‌ قرار دارند بايد كفش‌ حفاظتي‌ و كلاه‌ مخصوص‌ حفاظتي‌ از فلز و يا ماده‌ سخت‌ ديگري‌ كه‌ قابل‌ اطمينان‌ باشد تهيه‌ شود.
ماده‌ 67: كارفرما مكلف‌ است‌ مراقبت‌ نمايد كارگراني‌ كه‌ در نزديكي‌ قسمت‌هاي‌ گردنده‌ ماشين‎آلات‌ مشغول‌ كار مي‌باشند. موهاي‌ خود را‎كوتاه‌ نموده‌ و يا به‌وسيله‎سربندنگهداري‌ نمايند.
ماده‌ 68: در مواردي‌ كه‌ نوع‌ كار طوري‌ است‌ كه‌ خطراتي‌ براي‌ چشم‌ كارگران‌ وجود دارد از قبيل‌ سمباده‌ و جوشكاري‌ و ماشين‌هاي‌ تراش‌ و نظائر آن‌ كارفرما مكلف‌ است‌ عينك‌هاي‌ مخصوص‌ مناسب‌ با كار در دسترس‌ كارگران‌ بگذارد.
ماده‌ 69: كارفرما مكلف‌ است‌ به‌ كارگراني‌ كه‌ روي‌ شبكه‌ تحت‌ فشار برق‌ كار مي‌كنند و در معرض‌ خطر برق‌ زدگي‌ هستند علاوه‌ بر ابزار مخصوص‌ دستكش‌ و كفش‌ و كلاه‌ مخصوص‌ عايق‌ الكتريسيته‌ بدهد.
ماده‌ 70: در مواردي‌ كه‌ جلوگيري‌ از انتشار گرد و غبار و مواد شيميايي‌ و يا تهويه‌ محيط‌ آلوده‌ به‌ مواد مزبور از لحاظ‌ فني‌ ممكن‌ نباشد كارفرما موظف‌ است‌ ماسك‌ و يا وسايل‌ استحفاظي‌ متناسب‌ ديگري‌ تهيه‌ و در اختيار كارگر مربوطه‌ قرار دهد.
ماده‌ 71: در محيط‌هاي‌ مرطوب‌ و در مورد كارهايي‌ كه‌ در آب‌ انجام‌ مي‌شود كارفرما بايد به‌ تناسب‌ نوع‌ كار كفش‌ يا چكمه‌هاي‌ لاستيكي‌ و در صورت‌ لزوم‌ دستكش‌هاي‌ غير قابل‌ نفوذ تهيه‌ و در دسترس كارگران بگذارد.
ماده‌ 72: به‌ كارگراني‌ كه‌ با اشياء و مواد برنده‌ (از قبيل‌ اوراق‌ فلزي‌ و جام‌هاي‌ شيشه‌و خورده‌شيشه‌ و غيره‌) كار مي‌كنند بايد دستكش‌هاي‌ متناسب‌ با نوع‌ كار داده‌شود.
ماده‌ 73: كارفرما مكلف‌ است‌ به‌وسيله‌ مسئولين‌ فني‌ خود كليه‌ وسايل‌ استحفاظي‌ را مرتباً بازرسي‌ و در صورت‌ لزوم‌ تعمير و يا تعويض‌ نمايد تا پيوسته‌ وسايل‌ مزبور براي‌ تامين‌ حفاظت‌ كارگران‌ آماده‌ باشد.
ماده‌ 74: كارفرما مكلف‌ است‌ مراقبت‌ نمايد كه‌ كارگران‌ مرتباً از وسايل‌ استحفاظي‌ كه‌ به‌وسيله‌ او تهيه‌ و در اختيار آنان‌ گذاشته‌ شده‌ استفاده‌ نمايند. عدم‌ استفاده‌ از وسايل‌ مزبور قصور در انجام‌ وظيفه‌ محسوب‌ مي‌شود.

فصل‌ يازدهم‌ - كمك‌هاي‌ اوليه‌
ماده‌ 75: كارفرما مكلف‌ است‌ در صورت‌ امكان‌ مركزي‌ براي‌ استفاده‌ فوري‌ بيماران‌ يا اشخاص‌ آسيب‌ ديده‌ تحت‌ نظر يك‌ يا چند پزشك‌ يا پزشكيار تاسيس‌ نمايد و در صورت‌ عدم‌ امكان‌ بايد يك‌ يا چند قفسه‌ محتوي‌ داروها و لوازم‌ كمك‌هاي‌ اوليه‌ متناسب‌ با تعداد كارگران‌ و نوع‌ خطرات‌ كارگاه‌ در نقاطي‌ كه‌ دسترسي‌ فوري‌ به‌آنها براي‌ كارگران‌ ميسر باشد ايجاد نمايد. مراكز كمك‌هاي‌ اوليه‌ و محل‌ نصب‌ قفسه‌ها بايد به‌وسيله‌ علايم‌ مخصوص‌ بصورتي‌ مشخص‌ باشد كه‌ كليه‌ كارگران‌ از محل‌ آن‌ مطلع‌ باشند. كارفرماياني‌ كه‌ كارگران‌ آنان‌ مشمول‌ مقررات‌ بيمه‌هاي‌ اجتماعي‌ مي‌باشند مي‌توانند در صورت‌ وقوع‌ حادثه‌ ناشي‌ از كار يا بيماري‌ حرفه‌اي‌ هزينه‌ انجام‌ كمك‌هاي‌ اوليه‌ را طبق‌ ماده‌ 85 لايحه‌ قانوني‌ بيمه‌هاي‌ اجتماعي‌ كارگران‌ از سازمان‌ بيمه‌هاي‌ اجتماعي‌ كارگران‌ دريافت‌ نمايند.
ماده 76: در كارگاه‌هايي‌ كه‌ به‎سبب‌ نوع‎ كار احتمال‌ مخاطرات‌ مهم‌ از قبيل‌ خفگي‌ و برق‌زدگي‌ و امثال‌ آنها وجود دارد كارفرما مكلف‌ ‎است‌ براي‌ نجات‌ كارگر آسيب‌‎ديده‌ پيش‌بيني‌هاي‌ لازم‌ را بنمايد.
ماده‌ 77: كارفرما مكلف‌ است‌ به‌ محض‌ اطلاع‌ از ابتلا يكي‌ از كارگران‌ به‌ امراض‌ واگير مراتب‌ را به‌ اولين‌ پست‌ وزارت‌ بهداري‌ و همچنين‌ به‌ سازمان‌ بيمه‌هاي‌ اجتماعي‌ كارگران‌ اطلاع‌ دهد.
ماده‌ 78: كارفرما مكلف‌ است‌ دستورات‌ بهداشتي‌ مربوط‌ به‌ كارگاه‌ خود و همچنين‌ دستورات‌ بهداشتي‌ مربوط‌ به‌ امراض‌ واگير و امراضي‌ كه‌ به‌ صورت‌ همه‌گيري در آمده‌ است‌ براي‌ اطلاع‌ كارگران‌ در محل‌هاي‌ مناسب‌ نصب‌ نمايد.
ماده‌ 79: كارفرما موظف‌ است‌ آمار بيماران‌ و حادثه‌ ديدگان‌ خود را در آخر هر ماه‌ به‌ ادارات‌ كار محل‌ ارسال‌ دارد.
ماده‌ 80: متخلفين‌ از اجراي‌ مقررات‌ اين‌ آيين‌نامه‌ مشمول‌ شق‌ دوم‌ از ماده‌ 60 قانون‌ كار مصوب‌ اسفند ماه‌ 1337 خواهند بود.
اين‌ آيين‌نامه‌ مشتمل‌ بر 80 ماده‌ و 2 تبصره‌ به‌ استناد ماده‌ 47 قانون‌ كار تدوين‌ و در يازدهمين‌ جلسه‌ شورايعالي‌ حفاظت‌ فني‌ مورخ‌ يكشنبه‌ 14/6/1338 به‌ تصويب‌ نهايي‌ رسيده‌ و قابل‌ اجرا است‌.

[aminjet]

ماده‌ 1: به‌ استناد ماده‌ 48 قانون‌ كار مصوب‌ سال‌ 1338 مجلسين‌ شوراي‌ ملي‌ و سنا شخصيت‌هاي‌ حقيقي‌ يا حقوقي‌ كه‌ بخواهند كارگاه‌ جديدي‌ احداث‌ نمايند و يا كارگاه‌هاي‌ موجود خود را توسعه‌ دهند مكلف‌ اند قبل‌ از شروع‌ بكار برنامه‌ و نقشه‌هاي‌ ساختماني‌ و طرحهاي‌ مورد نظر را با توجه‌ به‌ مقررات‌ اين‌ آيين‌نامه‌ تهيه‌ و براي‌ تصويب‌ به‌ وزارت‌ كار ارسال‌ دارند.
شروع‌ ساختمان‌ محل‌هاي‌ مورد نظر و همچنين‌ بهره‌ برداري‌ از كارگاه‌هاي‌ مزبور منوط‌ به‌ اجازه‌ كتبي‌ وزارت‌ كار خواهد بود.

فصل‌ اول‌ - كارگاه‌هاي‌ صنعتي‌ ساختمان‌ و محل‌ كار
بخش‌ اول‌ - عوامل‌ اطمينان‌
ماده‌ 2:كليه‌ ساختمان‌هاي‌ دائمي‌ و موقتي‌ و موسساتي‌ كه‌ مشمول‌ مقررات‌ قانون‌ كار مي‌باشند بايد از نقطه‌ نظر ساختماني‌ واجد استحكام‌ كامل‌ بوده‌ و در محاسبه‌ پايه‌ و سقف‌ و كفها رعايت‌ نكات‌ زير بشود.
الف‌ - تحمل‌ فشار ناشي‌ از حداكثر بارها و اشياء ثابت‌ و متحرك‌.
ب‌ - تحمل‌ فشار ناشي‌ از ريزش‌ برف‌ - باران‌ - يخبندان‌ - باد و طوفان‌.
ج‌ - تحمل‌ فشار ناشي‌ از بارهاي‌ معلق‌.
براي‌ رسيدگي‌ باين‌ منظور بايستي‌ خلاصه‌ محاسبات‌ فني‌ ضميمه‌ نقشه‌ها تسليمي‌ باشد.
ماده‌ 3: اطاق‌ها و محل‌ كار دائم‌ بايد لااقل‌ 3 متر از كف‌ تا سقف‌ ارتفاع‌ داشته‌ و فضاي‌ آن‌ بايد براي‌ حداكثر اشخاصي‌ كه‌ درآن‌ محل‌كار مي‌كنند براي‌ هرنفر12مترمكعب‌ كمتر نباشد.
تبصره‌ 1- در محاسبه‌ متر مكعب‌ فضا حجم‌ اشغال‌ شده‌ بابت‌ اثاثيه‌ و ماشين‌ آلات‌ و مواد و لوازم‌ چيزي‌ كسر نمي‌گردد.
تبصره‌ 2- در ساختمان‌هايي‌ كه‌ ارتفاع‌ هر طبقه‌ از فضاي‌ كار از 4 متر متجاوز باشد براي‌ محاسبه‌ حجم‌ لازم‌ فقط‌ تا ارتفاع‌ 4 متر منظور و محاسبه‌ مي‌گردد.
ماده‌ 4: در فضاي‌ كارگاه‌ نصب‌ ماشين‌ آلات‌ و يا قرار دادن‌ اشياء و محصولات‌ نبايد مزاحمتي‌ براي‌ عبور و مرور و يا كار كارگران‌ ايجاد نمايد.
ماده‌ 5: در اطراف‌ هر يك‌ از دستگاه‌هاي‌ ماشين‌ يا واحدهاي‌ كار بايد فضاي‌ كافي‌ منظور داشت‌ تا كارگران‌ بتوانند به‌ راحتي‌ براي‌ انجام‌ كارهاي‌ عادي‌ رفت‌ و آمد نموده‌ و در صورت‌ لزوم‌ اصلاحات‌ و تعميرات‌ و نقل‌ و انتقال‌ مواد مصرفي‌ يا توليدي‌ را انجام‌ دهند.
بخش‌ 2 - كف‌ سازي‌
ماده‌ 6: كف‌ اطاق‌ها و قسمت‌هايي‌ كه‌ محل‌ عبور كارگران‌ بوده‌ و يا براي‌ حمل‌ و نقل‌ مواد تخصيص‌ داده‌ شده‌ بايستي‌ صاف‌ و هموار بوده‌ و عاري‌ از حفره‌ و سوراخ‌ - تراشه‌هاي‌ چوب‌ - برآمدگي‌ ناشي‌ از پوشش‌ بي‌ تناسب‌ مجاري‌ - ميخ‌ و پيچ‌ و مهره‌ و لوله‌، دريچه‌ يا برآمدگي‌ و برجستگي‌ و هر گونه‌ موانعي‌ باشد كه‌ ممكن‌ است‌ موجب‌ گير كردن‌ و يا لغزيدن‌ اشخاص‌ گردد.
ماده‌ 7: كف‌ اطاق‌ها و راهروها و پياده‌ روها نبايد در شرايط‌ عادي‌ هيچگونه‌ لغزندگي‌ داشته‌ و يا از مصالحي‌ ساخته‌ و يا از موادي‌ اندود شده‌ باشد كه‌ در نتيجه‌ رفت‌ و آمد ايجاد ناراحتي‌ و گرد خاك‌ و ساييدگي‌ و در نتيجه‌ لغزيدگي‌ ايجاد شود.
ماده‌ 8: در محل‌ كار و مكانهايي‌ كه‌ دستگاه‌هاي‌ متعددي‌ قرار دارد بايستي‌ به‌وسيله‌ خط‌ كشي‌ با رنگ‌ مشخص‌ در دو طرف‌ راه‌ اصلي‌ و راه‌هاي‌ فرعي‌ را مشخص‌ نموده‌ و حتي‌ محل‌ قرار دادن‌ مواد خام‌ و مواد توليدي‌ به‌وسيله‌ اين‌ خطوط‌ معين‌ گردد تا محل‌هاي‌ رفت‌ و آمد، حمل‌ونقل‌ موادهمچنين‌ جهت‌حركت‌ اصلي‌ با علامت‌گذاري‌ روي‌ زمين‌ معلوم‌ و روشن‌ باشد.
ماده‌ 9: كف‌ كارگاه‌ها بايستي‌ قابل‌ شستشو بوده‌ و در مواردي‌ كه‌ نوع‌ كار موجب‌ ريخته‌ شدن‌ آب‌ در كف‌ گردد بايستي‌ شيب‌ كافي‌ داشته‌ باشد كه‌ آبها را به‌ سمت‌ مجاري‌ فاضلاب‌ هدايت‌ نمايد.
بخش‌ 3- نرده‌ها
ماده10: پلكان‌ها و اطراف‌ محل‎ورود و خروج‎آسانسور و نقاط‎مشابه‌ كه‌‎لغزندگي‌ آنها موجب‌ مخاطرات‌ بيشتري‌ نسبت‌ به‌ ساير جاها خواهد بود بايد از مصالح‌ غير لغزنده‌ ساخته‌ شود.
ماده‌ 11: در نقاطي‌ كه‌ از نردبان‌ استفاده‌ مي‌شود انتهاي‌ فوقاني‌ آن‌ در هر قسمت‌ كه‌ قرار گيرد بايد به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ متحرك‌ حفاظت‌ شود.
ماده‌ 12: در هر طبقه‌ از ساختمان‌ پرتگاههاي‌ راه‌ پله‌ها در هر طرفي‌ كه‌ غير مسدود باشد به‌ استثناي‌ قسمت‌ ورود به‌ پلكان‌ بايد به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ دائمي‌ كاملاً محفوظ‌ گردد. مدخل‌ پلكانهايي‌ كه‌ كمتر مورد نظر رفت‌وآمد هستند بايد‌به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ متحرك‌ مسدود شوند.
ماده13: دريچه‌ها و مدخلهايي‌ كه‌ دركف‌ كارگاه‌ بازمي‌شوند بايد به‎وسايل‌ زيرمحفوظ‌ شوند.
الف‌ - نرده‌هاي‌ متحرك‌ كه‌ فقط‌ دو طرف‌ آن‌ آستانه‌ داشته‌ باشد.
ب‌ - نرده‌هاي‌ دائمي‌ كه‌ تمام‌ اطراف‌ باز آن‌ داراي‌ آستانه‌ باشد.
پ‌ - دريچه‌هاي‌ لولادار به‌ همان‌ كيفيت‌ كه‌ در مورد مدخل‌ پلكان‌هاي‌ فرعي‌ در ماده‌ 12 ذكر شد.
ماده‌ 14: مدخلهاي‌ فردي‌ (مانند حوضچه‌ها و آدم‌ روها) بايستي‌ به‌وسيله‌ دريچه‌هاي‌ بدون‌ لولا كه‌ استحكام‌ كافي‌ دارند پوشش‌ شده‌ دستگيره‌ آنها بدون‌ برآمدگي‌ باشد.
ماده‌ 15: در مواقعي‌ كه‌ پوشش‌هاي‌ مندرج‌ در ماده‌ 13 بر حسب‌ ضرورت‌ براي‌ مدت‌ كوتاهي‌ در جاي‌ خود قرار نگرفته‌ باشد بايستي‌ كليه‌ اين‌ مدخلها به‌وسيله‌ اشخاص‌ تحت‌ مراقبت‌ قرار گرفته‌ و يا اينكه‌ به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ قابل‌ حمل‌ يا دستي‌ - و در شب‌ به‌وسيله‌ نصب‌ چراغ‌ خطر كه‌ موقتاً در اطراف‌ حوضچه‌ قرار خواهند گرفت‌ محفوظ‌ شوند.
ماده‌ 16:حفره‌هايي‌ كه‌ در كف‌ قرار دارند و بواسطه‌ وجود ماشين‌ آلات‌ ثابت‌ يا تجهيزات‌ يا ديوار احتمال‌ قدم‌ گذاردن‌ اتفاقي‌ و ناگهاني‌ اشخاص‌ بآنها نمي‌رود بايستي‌ به‌وسيله‌ پوشش‌هايي‌ كه‌ فقط‌ اطراف‌ آنها از 5/2 سانتيمتر بيشتر درز نداشته‌ باشد حفاظت‌ شود.
ماده‌ 17:كليه‌ دهانه‌هاي‌ قائم‌ به‌ بلندي‌ كمتر از يك‌ متر از سطح‌ محل‌ كار كه‌ ارتفاع‌ آنها حداقل‌75سانتيمتر و عرضشان‌45سانتيمتر بوده‌ و پرتگاه‌ آنها بيش‌ از2متر عمق‌ داشته‌ باشد بايستي‌ بطور مطمئن‌ به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ ثابت‌ يا متحرك‌ يا دريچه‌ مسدود و محافظت‌ شوند.

[aminjet]

ماده‌ 18:اقسام‌ مختلف‌ دهانه‌هاي‌ قائم‌ به‌ هر عرض‌ كه‌ باشد و دو متر يا بيشتر از طرف‌ خارج‌ پرتگاه‌ داشته‌ باشد بايد به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ آستانه‌ دار يا شبكه‌ فلزي‌ كه‌ چشمه‌هاي‌ آن‌ از 5/2 سانتيمتر بيشتر نبوده‌ و تا 50 كيلوگرم‌ فشار افقي‌ را تحمل‌ نمايد محفوظ‌ شوند.
ماده‌ 19: كليه‌ نرده‌ها بايستي‌ از چوب‌، لوله‌ آهن‌هاي‌ پروفيل‌ يا مصالح‌ ديگري‌ كه‌ استحكام‌ كافي‌ داشته‌ باشد ساخته‌ شود.
ماده‌ 20: ارتفاع‌ نرده‌ها بايد لااقل‌ 90 سانتيمتر از كف‌ باشد.
ماده‌ 21: نرده‌ها بايد در فواصل‌ حداكثر 2 متر داراي‌ پايه‌ و كلافهاي‌ عمودي‌ و افقي‌ بوده‌ و پس‌ از تكميل‌ ميله‌ فوقاني‌ آن‌ تحمل‌ لااقل‌ 100 كيلوگرم‌ فشار را در هر جهت‌ داشته‌ باشد.
ماده‌ 22: براي‌ اينكه‌ نرده‌هاي‌ مورد بحث‌ از نقطه‌ نظر ساختماني‌ واجد شرايط‌ مذكور در ماده‌ فوق‌ باشند بايد با خصوصيات‌ ذيل‌ مطابقت‌ كنند.
الف‌ - نرده‌هاي‌ چوبي‌ - لبه‌هاي‌ فوقاني‌ و پايه‌ها به‌ ضخامت‌ حداقل‌ 5*7 سانتيمتر و كلافهاي‌ فاصل‌ وسطي‌ به‌ ابعاد 5*5 سانتيمتر يا 10*5/2 سانتيمتر كليه‌ قطعات‌ متشكله‌ نرده‌ بايد عموماً صاف‌ و هموار و عاري‌ از گره‌هاي‌ بزرگ‌ و تراشه‌ و شكستگي‌ و ترك‌ يا ميخ‌ و امثال‌ آن‌ باشد.
ب‌ - نرده‌هاي‌ لوله‌اي‌ - لبه‌هاي‌ فوقاني‌ و پايه‌ها از لوله‌ فلزي‌ شماره‌ 4 و لوله‌هاي‌ فاصل‌ يا وسطي‌ حداقل‌ شماره‌ 5/2 باشند.
ج‌ - نرده‌هاي‌ پروفيله‌ - قسمت‎هاي نبشي‌ لااقل‌ به‌ اندازه‌ 40*40 ميليمتر و كلاف‎هاي فاصل از نبشي 3×30×30 ميليمتر باشند.
ماده‌ 23: نرده‌ها بايد عموماً از مصالح‌ سالم‌ و بدون‌ عيب‌ ساخته‌ شده‌ و قسمت‌هاي‌ تيز و برنده‌ در آنها وجود نداشته‌ باشد.
ماده‌ 24: آستانه‌ كليه‌ نرده‌هاي‌ پلكان‌ها بايد لااقل‌ 5/1 سانتيمتر ارتفاع‌ و 5/2 سانتيمتر ضخامت‌ داشته‌ و از آهن‌ - فولاد - يا مصالح‌ ساختماني‌ با دوام‌ ديگر ساخته‌ شوند.
ماده‌ 25: آستانه‌ را بايد بطور مستحكم‌ در جاي‌ خود به‌ فاصله‌اي‌ در حدود 5 ميليمتر از كف‌ استوار ساخت‌.
بخش‌ 4- پلكان‌ها
ماده‌ 26: كليه‌ پلكان‌ها - سكوها - (پلانفورم‌) و پاگردها بايد استحكام‌ كافي‌ داشته‌ و تحمل‌ فشار و سنگيني‌ بارهاي‌ عادي‌ را داشته‌ باشد (خلاصه‌ محاسبات‌ فني‌ بايد ضميمه‌ نقشه‌ جات‌ تسليمي‌ باشد).
ماده‌ 27: پلكان‌ها و سكوهايي‌ كه‌ از مصالح‌ مشبك‌ ساخته‌ شده‌اند ابعاد چشمه‌هاي‌ آن‌ نبايد از 25 ميليمتر تجاوز نمايد تا اشياء متفرقه‌ امكان‌ سقوط‌ از آنرا نداشته‌ باشد.
ماده‌ 28: عرض‌ پلكان‌ها به‌ استثناي‌ پلكان‌هاي‌ سرويس‌ و يا امدادي‌ نبايد در هيچ‌ مورد از 90 سانتيمتر كمتر باشد.
ماده‌ 29: اختلاف‌ سطح‌ بين‌ دو پاگرد نبايد هيچگاه‌ از 70/3 متر تجاوز كند.
ماده‌ 30: پاگردهايي‌ كه‌ در فواصل‌ پلكان‌ها قرار دارند بايد وسعتي‌ در حدود 10/1 متر در جهت‌ پلكان‌ يا بيشتر به‌ تناسب‌ عرض‌ پلكان‌ داشته‌ باشند.
ماده‌ 31: در تمام‌ طول‌ پلكان‌ها يك‌ فاصله‌ عمودي‌ آزاد در حدود قد انسان‌ بايد منظور شود اين‌ فاصله‌ آزاد نبايد كمتر از 20/2 متر از سطح‌ هر پله‌ به‌ موازات‌ ديوار پله‌ باشد.
ماده‌ 32: غير از پلكانهاي‌ سرويس‌ و يا امدادي‌ عرض‌ هر پله‌ بدون‌ محاسبه‌ حاشيه‌ يا برآمدگي‌ آن‌ نبايد از33سانتيمتر كمتر باشد و ارتفاع‌ پله‌ بين‌ 14 تا 20سانتيمتر خواهد بود.
ماده‌ 33: پله‌هاي‌ يك‌ پلكان‌ بايد داراي‌ عرض‌ مساوي‌ و ارتفاع‌ مساوي‌ باشند.
ماده34: كليه‌ پلكان‌ها بايستي‌ از طرف‎پرتگاه‌ به‌وسيله‌ نرده‌هاي‎مخصوص‎پلكان‎حف اظت‌ شوند.
ماده‌ 35: پلكان‌هاي‌ محصور با عرض‌ كمتر از 10/1 متر بايد به‌وسيله‌ يك‌ نرده‌ دستي‌ كه‌ پايه‌هاي‌ آن‌ در ديوار كار گذاشته‌ شده‌ باشد در سمت‌ راست‌ از پايين‌ به‌ بالا مجهز شوند.
ماده‌ 36: پلكان‌هاي‌ با عرض‌ بيش‌ از 10/1 متر بايد در سمت‌ پرتگاه‌ با يك‌ نرده‌ و در سمت‌ بسته‌ هم‌ به‌وسيله‌ نرده‌ دستي‌ طبق‌ ماده‌ 35 مجهز گردند.
ماده‌ 37: پلكان‌هايي‌ كه‌ بيش‌ از 25/2 متر عرض‌ دارند بايستي‌ علاوه‌ بر نرده‌هاي‌ كناري‌ با يك‌ نرده‌ دستي‌ ميانه‌ نيز مجهز باشند.
ماده‌ 38: كليه‌ نرده‌هاي‌ پلكان‌ها بايستي‌ از مصالح‌ ساختماني‌ محكم‌ و بادوامي‌ مانند چوب‌، لوله‌ يا مصالح‌ بنايي‌ ساخته‌ شوند.
ماده‌ 39: ارتفاع‌ نرده‌هاي‌ پلكان‌ از لبه‌ هر پله‌ نبايستي‌ از 75 سانتيمتر كمتر باشد و در صورتي‌ كه‌ از اين‌ نرده‌ها به‌ عنوان‌ نرده‌هاي‌ دستي‌ استفاده‌ شود بلندي‌ آن‌ نبايد از 85 سانتيمتر تجاوز كند.
ماده‌ 40: نرده‌هاي‌ دستي‌ كه‌ پايه‌هاي‌ آن‌ به‌ ديوار نصب‌ مي‌شود بايد طوري‌ ساخته‌ شود كه‌ دست‌ آزادانه‌ بدون‌ برخورد با موانعي‌ اعم‌ از رو كار يا كنار نرده‌ حركت‌ كند حداكثر فاصله‌ پايه‌ها از يكديگر 2 متر و بين‌ نرده‌ دستي‌ و ديوار بايد لااقل‌ 4 سانتيمتر باز باشد.
ماده‌ 41: حداقل‌ عرض‌ پلكان‌ سرويس‌ و يا امدادي‌ مانند پلكان‌هاي‌ اطاق‌ ماشين‌ خانه‌ يا ديگ‌ بخار يا پلكان‌هايي‌ كه‌ به‌ سكوهاي‌ سرويس‌ اطراف‌ ماشين‌ آلات‌ منتهي‌ مي‌شوند 55 سانتيمتر خواهد بود.
ماده‌ 42: شيب‌ پلكان‌هاي‌ سرويس‌ نبايد بيش‌ از 60 درجه‌ باشد و عرض‌ هر پله‌ نبايد كمتر از 15 سانتيمتر باشد.
ماده‌ 43: پلكان‌هاي‌ سرويس‌ نبايد به‌ شكل‌ مارپيچ‌ يا پيچ‌ و خم‌ دار ساخته‌ شوند.
ماده‌ 44: مدخل‌ پنجره‌هايي‌ كه‌ در پاگردهاي‌ پلكان‌ باز مي‌شود در صورتي‌ كه‌ پهناي‌ آنها بيش‌ از 30 سانتيمتر و فاصله‌ با سطح‌ پاگرد كمتر از 90 سانتيمتر باشد بايستي‌ به‌وسيله‌ نرده‌ حفاظت‌ شوند.
ماده‌ 45: حداكثر شيب‌ مجاز براي‌ (راهروهاي‌ شيب‌ دار) رامپ‌ مورد استفاده‌ افراد 10 درجه‌ است‌. اين‌ رامپ‌ها بايد با كليه‌ شرائطي‌ كه‌ در مورد پلكان‌ها منظور مي‌شود از حيث‌ ساختمان‌ و عرض‌ و نرده‌ و غيره‌ مطابقت‌ داشته‌ باشد.
بخش‌ 5 - نردبان‌هاي‌ ثابت‌ - راهروهاي‌ هوايي‌ - سكوها
نردبان‌هاي‌ ثابت‌
ماده‌ 46: كليه‌ اجزاء و قسمت‌هاي‌ فلزي‌ نردبان‌ها بايد از فولاد، آهن‌ و چدن‌، آهن‌ ورق‌ يا مواد متشابه‌ ساخته‌ شود.

[aminjet]

ماده‌ 47: نردبان‌هاي‌ ثابت‌ بايد به‌ قسمتي‌ نصب‌ شود كه‌:
الف- فاصله‌ از سمت‌ جلو نردبان‌ به‎نزديكترين‌ جسم‌ ثابت‌ نبايد از 75 سانتيمتر كمتر باشد.
ب‌ - فاصله‌ از سمت‌ عقب‌ نردبان‌ به‌نزديك‌ترين‌ جسم‌ ثابت‌ اقلاً 20سانتيمتر باشد.
ج‌ - از طرفين‌ نردبان‌ فضاي‌ آزادي‌ لااقل‌ 40 سانتيمتر از محور نردبان‌ در هر دو طرف‌ وجود داشته‌ باشد.
ماده‌ 48: در صورتي‌ كه‌ از نردبان‌هاي‌ ثابت‌ براي‌ صعود به‌ ارتفاع‌ بيش‌ از 9 متر استفاده‌ شود نكات‌ زير بايد رعايت‌ گردد.
الف‌ - ايجاد پاگردهايي‌ حداكثر در فاصله‌ هر 9 متر يا كمتر از آن‌.
ب‌ - هر قطعه‌ از نردبان‌ حد فاصل‌ بين‌ دو پاگرد بايد به‌ نحوي‌ قرار گيرد كه‌ در امتداد قطعه‌ قبلي‌ نباشد.
ماده‌ 49: كليه‌ راهروها - معابر و سكوهاي‌ كار يا سطح‌ اطاق‌ها و طبقاتي‌ كه‌ اطرافشان‌ باز است‌ (و بيش‌ از 2 متر بالاي‌ سطح‌ اطاق‌ يا زمين‌) قرار گرفته‌اند بايستي‌ در سمت‌ پرتگاه‌ به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ استاندارد طبق‌ مقررات‌ مواد 9 الي‌ 25 اين‌ آيين‌نامه‌ محافظت‌ و محصور شوند.
تبصره‌ 1- سكوهايي‌ كه‌ براي‌ بارگيري‌ يا تخليه‌ بار اختصاص‌ داده‌ شده‌ يا سكوهاي‌ كوچك‌ كه‌ به‌ موتورها و تجهيزات‌ متشابه‌ اختصاص‌ داشته‌ و در آنها فضايي‌ براي‌ ايستادن‌ اشخاص‌ پيش‌بيني‌ نشده‌ باشد از مقررات‌ اين‌ ماده‌ مستثني‌ است‌.
تبصره‌ 2- در مورد راهروهايي‌ كه‌ براي‌ پر كردن‌ مخازن‌ و روغن‌ كار اختصاص‌ دارد نرده‌ يك‌ طرف‌ را ممكن‌ است‌ در صورت‌ لزوم‌ حذف‌ كرد مشروط‌ به‌ اينكه‌ عرض‌ راهرو كمتر از 55 سانتيمتر نباشد.
ماده‌ 50: كليه‌ معابر و راهروها و سكوهايي‌ كه‌ روي‌ ماشين‌ آلات‌ و نوارهاي‌ متحرك‌ قرار دارند بايد از دو طرف‌ به‌وسيله‌ نرده‌هاي‌ استاندارد محافظت‌ شوند.
بخش‌ 6- آسانسورهاي‌ داخلي‌ و خارجي‌ كليات‌
ماده‌ 51: آسانسورها بايد منطبق‌ با اصول‌ زير باشد:
الف‌) محاسبه‌ فني‌ و مكانيكي‌ صحيح‌ و استفاده‌ از مصالح‌ مرغوب‌ در ساختمان‌ آن‌.
ب‌) فرسوده‌ نبودن‌ هيچيك‌ از قسمت‌ها.
بالابردن‌ مصالح‌ و افراد
ماده‌ 52: قفسه‌ آسانسورها بايد در سراسر ارتفاع‌ بسته‌ بوده‌ و راه‌ ديگري‌ به‌ استثناء درها و پنجره‌ها و منافذ نور نداشته‌ باشد.
ماده‌ 53: قفسه‌ آسانسورهايي‌ كه‌ در خارج‌ ساختمان‌ها قرار دارد تا ارتفاع‌ سه‌ متر از هر طرف‌ و از اين‎ارتفاع‌ به‎بالا سمتي‌ كه‌ رو به‎ساختمان‌ قراردارد و درتمام‌ ارتفاع‎بايد بسته‎باشد.
ماده‌ 54: ديواره‌ قفسه‌ آسانسور بايد از يك‌ تيغه‌ سراسري‌ و يا يك‌ شبكه‌ فلزي‌ (توري‌ يا ميله‌اي‌) و يا نرده‌ چوبي‌ ساخته‌ شده‌ باشد. بطوري‌ عادي‌ اندازه‌ روزنه‌هاي‌ شبكه‌ فلزي‌ يا نرده‌ چوبي‌ نبايد از 5 سانتيمتر در بعد كوچك‌ خود بيشتر باشد. در جاهايي‌ كه‌ امكان‌ ايجاد خطر از اطاقك‌ها و وزنه‌هاي‌ تعادل‌ و درهاي‌ كشويي‌ هست‌ و روزنه‌هاي‌ نامبرده‌ نبايد از 12 ميليمتر تجاوز كند.
ماده‌ 55: لبه‌ها - تخته‌هاي‌ كف‌ اطاقك‌ - نعل‌ درگاه‌ و چوب‌هايي‌ كه‌ در كنار سطح‌ تخليه‌ قفسه‌ آسانسور قرار دارد و برجستگي‌ آنها از 5/2 سانتيمتر بيشتر است‌ بايد داراي‌ سطح‌ صاف‌ و لبه‌هاي‌ پخ‌ باشد.
ماده‌ 56: در قفسه‌ آسانسورها نبايد هيچگونه‌ سيم‌ - طناب‌ و يا لوله‌ عبور داده‌ شود مگر سيم‌ها و كابل‌هايي‌ كه‌ براي‌ بكار انداختن‌ آسانسور لازم‌ است‌.
ماده‌ 57: كليه‌ سيم‌هاي‌ برق‌ بجز سيم‌هاي‌ مخصوص‌ برق‌ اطاقك‌ آسانسور بايد در لوله‌هاي‌ فلزي‌ قرار داده‌ شود مگراينكه‌ از نوع‎كابل‌ مسلح‎باشد. بديهي‎است‌ كليه‎دستگاه‌هاي‌ برقي‌ واقع‌ در قفسه‌ آسانسور يا در اطاقك‌ بايد به‌ منظور جلوگيري‌ از خطر اتصال‌ بسته‌ و محفوظ‌ باشد.
ماده‌ 58: فواصل‌ بين‌ جدار اطاقك‌ يا قفسه‌ آسانسور و همچنين‌ فاصله‌ بين‌ اطاقك‌ و وزنه‌ تعادل‌ نبايد از 25 ميليمتر كمتر باشد.
ماده‌ 59: فاصله‌ بين‌ اطاقك‌ و سكوي‌ تخليه‌ براي‌ آسانسورهايي‌ كه‌ داراي‌ ريل‌ راهنما مي‌باشد نبايد از 20 ميليمتر كمتر و در هر صورت‌ از 40 ميليمتر بيشتر باشد.
ماده‌ 60: فاصله‌ پايين‌ اطاقك‌ هنگامي‌ كه‌ روي‌ ضربه‌ گيرها قرار دارد تا كف‌ قفسه‌ آسانسور نبايد از 60 سانتيمتر كمتر باشد.
ماده‌ 61: در طبقه‌ آخر فاصله‌ بالاي‌ اطاقك‌ با سقف‌ قفسه‌ آسانسور نبايد در هيچ‌ صورت‌ كمتر از 60 سانتيمتر باشد.
ماده‌ 62: قفسه‌ آسانسور بايد داراي‌ سقف‌ محكم‌ باشد.
ماده‌ 63: هر 30 سانتيمتر مربع‌ در هر قسمت‌ از كف‌ اطاقك‌ آسانسور بايد تاب‌ تحمل‌ 250 كيلوگرم‌ بار متمركز را داشته‌ باشد. (از اين‌ محاسبه‌ نبايد در آن‌ واحد براي‌ سطح‌ تمام‌ كف‌ استفاده‌ نمود).
درهاي‌ قفسه‌ آسانسور
ماده‌ 64: درهاي‌ قفسه‌ آسانسور جز در مواقع‌ استفاده‌ از آسانسور بايد قفل‌ باشد.
ماده‌ 65: درهاي‌ قفسه‌ آسانسور بايد داراي‌ قفل‌ ضامن‌ دار باشد به‌نحوي‌ كه‌ اطاقك‌ پس‌ از طي‌ حداكثر 5/7 سانتيمتر از كف‌ پاگردي‌ كه‌ هم‌ سطح‌ آن‌ قرار داشته‌ بطور خودكار در را بسته‌ نگاهدارد و همچنين‌ تا موقعي‌ كه‌ در باز است‌ نبايد براي‌ اطاقك‌ آسانسور امكان‌ حركت‌ وجود داشته‌ باشد درهاي‌ قفسه‌ آسانسور در موقع‌ نبودن‌ اطاقك‌ نبايد جز با كليد مخصوص‌ امدادي‌ باز شود.
ماده‌ 66: در هر طبقه‌ يا پاگردي‌ كه‌ اطاقك‌ مي‌ايستد محفظه‌ آسانسور بايد داراي‌ درهاي‌ معمولي‌ يا كشويي‌ يا تركيبي‌ از اين‌ دو باشد.
ماده‌ 67: براي‌ قفسه‌ آسانسورهاي‌ باركش‌ بايد درهاي‌ كشويي‌ افقي‌ يا قائم‌ يا درهاي‌ كشويي‌ و لولايي‌ و يا تركيبي‌ از آنها تعبيه‌ شود.
ماده68: بكاربردن‌ درهايي‌كه‌ باز و بسته‎شدن‌ آنها باحركت‎اطاقك‎انجام‌‎مي� �گرددممنوع‌ است‌.
ماده‌ 69: در صورتي‌ كه‌ درهاي‌ قفسه‌ آسانسور چشمه‌ دار باشد نبايد عرض‌ اين‌ چشمه‌ها از 5 سانتيمتر تجاوز كند.
ماده‌ 70: درهاي‌ قفسه‌ آسانسورهاي‌ باركش‌ كه‌ با نيروي‌ دست‌ كار مي‌كند بايد داراي‌ قفلهاي‌ مكانيكي‌ باشد كه‌ توسط‌ اطاقك‌ بكار انداخته‌ شود.
ماده‌ 71: درهاي‌ قفسه‌ آسانسور در مواقعي‌ كه‌ بسته‌ است‌ بايد سراسر دهانه‌ قفسه‌ را از كف‌ تا سقف‌ بپوشاند.

[aminjet]

ماده‌ 72: اطاقك‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ بايد از همه‌ طرف‌ به‌ استثناء دهانه‌هاي‌ ضروري‌ جهت‌ ورود و خروج‌ و بارگيري‌ و بار اندازي‌ بسته‌ باشد.
ماده‌ 73: بدنه‌ اطاقك‌ تا حداقل‌ ارتفاع‌ 20/1 متر از كف‌ و همچنين‌ سقف‌ آن‌ بايد از مصالح‌ محكم‌ اعم‌ از چوب‌ يا فلز ساخته‌ شود.
ماده‌ 74: ممكن‌ است‌ كه‌ براي‌ ديواره‌هاي‌ اطاقك‌ از ارتفاع‌ 20/1 متري‌ به‌ بالا از قطعات‌ مشبك‌ استفاده‌ كرد مشروط‌ بر اينكه‌ عرض‌ روزنه‌ها از 5/2 سانتيمتر تجاوز نكند.
ماده‌ 75: سقف‌ اطاقك‌هاي‌ كاملاً بسته‌ بايد مجهز به‌ دريچه‌ خروجي‌ امدادي‌ بوده‌ و از دو طرف‌ يا لااقل‌ از طرف‌ داخل‌ قابل‌ باز شدن‌ باشد.
ماده‌ 76: اطاقك‌ آسانسورهايي‌ كه‌ با نيروي‌ دست‌ كار مي‌كنند بايد از همه‌ طرف‌ به‌ استثناء طرف‌ خروجي‌ و هواكش‌ آن‌ بسته‌ باشد.
ماده‌ 77: هر يكدهم‌ متر مربع‌ از هر قسمت‌ سقف‌ اطاقك‌ها بايد تحمل‌ صد كيلوگرم‌ بار متمركز را داشته‌ باشد.
ماده‌ 78: اطاقك‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ بايد در داشته‌ باشد، حذف‌ در اطاقك‌ در صورتي‌ ممكن‌ است‌ كه‌ سطح‌ داخلي‌ قفسه‌ آسانسور در مجاورت‌ در اطاقك‌ كاملاً صاف‌ و بدون‌ منفذ بوده‌ و از طرفي‌ سرعت‌ آسانسور از 5/1 متر در ثانيه‌ تجاوز نكند
ماده‌ 79: اطاقك‌ كليه‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ بايد داراي‌ كليد برقي‌ مخصوصي‌ باشد تا از حركت‌ اطاقك‌ مادامي‌ كه‌ در بسته‌ نيست‌ جلوگيري‌ شود.
ماده‌ 80: اطاقك‌ آسانسورهايي‌ كه‌ با برق‌ كار نمي‌كند بايد داراي‌ وسايل‌ حفاظتي‌ مشابه‌ آنچه‌ در موارد قبل‌ ذكر گرديده‌ باشد.
ماده‌ 81: درهاي‌ كشويي‌ اطاقك‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ ممكن‌ است‌ به‌ طرز زير ساخته‌ شود:
الف‌ - توپر و از تخته‌هاي‌ محكم‌ و يا شيشه‌ و يا تخته‌هاي‌ مشبك‌ و غير مشبك‌.
ب‌ - از شبكه‌ و يا ميله‌هايي‌ كه‌ فواصل‌ آن‌ كمتر از 12 ميليمتر باشد.
ج‌ - به‌ صورت‌ تاشو مشروط‌ بر اينكه‌ بعد منافذ آن‌ از 65 ميليمتر تجاوز نكند.
ماده‌ 82: در اطاقك‌ آسانسورها موقعي‌ كه‌ بسته‌ مي‌شود بايد تمام‌ دهانه‌ خروجي‌ را بپوشاند.
ماده‌ 83: اطاقك‌ آسانسورها بايد داراي‌ دستگاه‌ اطميناني‌ كه‌ معمولاً به‌ بدنه‌ اطاقك‌ نصب‌ مي‌گردد باشد اين‌ دستگاه‌ اطمينان‌ بايد قدرت‌ متوقف‌ كردن‌ و نگهداشتن‌ اطاقك‌ را با تمام‌ ظرفيت‌ آن‌ در موارد سرعت‌ غير عادي‌ و سقوط‌ آزاد و يا رها شدن‌ كابل‌ها را داشته‌ باشد.
ماده‌ 84: دستگاه‌ اطمينان‌ اطاقك‌ بايد توسط‌ تنظيم‌ كننده‌هاي‌ سرعت‌ بكار افتد.
تبصره‌ - گيره‌ يا دنده‌ را نمي‌توان‌ به‌ عنوان‌ دستگاه‌ اطمينان‌ تلقي‌ نمود.
ماده‌ 85: اطاقك‌ آسانسورهاي‌ دستي‌ بايد به‌ ترمزهاي‌ دستي‌ كه‌ در جهت‌ حركت‌ كار مي‌كند مجهز باشد موقعي‌ كه‌ ترمز مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد تا هنگامي‌ كه‌ رها نشده‌ بايد در وضع‌ (قفل‌) باقي‌ بماند.
ماده‌ 86: موقعي‌ كه‌ آسانسور در ارتفاع‌ بيش‌ از ده‌ متر كار مي‌كند براي‌ كنترل‌ سرعت‌ اطاقك‌ در موقع‌ پايين‌ آمدن‌ بايد دستگاه‌ تنظيم‌ سرعت‌ تعبيه‌ شود.
ماده‌ 87: اطاقك‌ آسانسورهاي‌ باركش‌ كه‌ ضمناً افراد را نيز حمل‌ مي‌كند و يا يك‌ نفر متصدي‌ در داخل‌ آن‌ بكار مشغول‌ است‌ بايد طبق‌ مشخصات‌ آسانسورهاي‌ مخصوص‌ حمل‌ افراد ساخته‌ شود.
ماده‌ 88: آسانسورهاي‌ مخصوص‌ حمل‌ افراد به‌ استثناء آنهايي‌ كه‌ به‌وسيله‌ كنترل‌ خودكار بكار مي‌افتد بايد به‌وسيله‌ يك‌ متصدي‌ آزموده‌ بكار انداخته‌ شوند.
ماده‌ 89: اطاقك‌ آسانسورهايي‌ كه‌ براي‌ حمل‌ افراد بكار برده‌ مي‌شود و سرعتشان‌ از 45 متر در دقيقه‌ بيشتر است‌ (به‌ استثناء آسانسورهاي‌ اتوماتيك‌) بايد داراي‌ فرمان‌ برقي‌ باشد.
ماده‌ 90: فرمان‌ آسانسورهاي‌ باركش‌ مي‌تواند توسط‌ كنترل‌هاي‌ خودكار يا دو دگمه‌اي‌ و يا كليدهاي‌ الكتريكي‌ و يا كابل‌هاي‌ دستي‌ انجام‌ گيرد.
ماده‌ 91: دسته‌ فرمان‌ بايد طوري‌ باشد كه‌ پس‌ از برداشتن‌ دست‌ متصدي‌ فرمان‌ بطور خودكار به‌ حالت‌ بسته‌ برگردد.
ماده‌ 92: فرمان‌ چرخدار بايد داراي‌ علامت‌ جهت‌ حركت‌ اطاقك‌ و يا تابلويي‌ باشد كه‌ در آن‌ با كلمات‌ و يا علايم‌ به‌ سمت‌ بالا - به‌ سمت‌ پايين‌ و يا بي‌ حركت‌ بطور واضح‌ نشان‌ داده‌ شود.
ماده‌ 93: در آسانسور با فرمان‌ دستي‌ بايد كابل‌ فرمان‌ داراي‌ ساچمه‌هايي‌ باشد كه‌ حدود حركت‌ اطاقك‌ را در هر طبقه‌ معلوم‌ كند.
ماده‌ 94: كابل‌ فرمان‌ دستي‌ بايد داراي‌ ضامني‌ باشد كه‌ حركت‌ دادن‌ اطاقك‌ را از طبقه‌ ديگري‌ غير ممكن‌ نمايد.
ماده‌ 95: آسانسورهاي‌ موتوري‌ بايد داراي‌ كليدهايي‌ در بالاترين‌ و پايين‌ترين‌ نقاط‌ قفسه‌ آسانسور باشد تا اطاقك‌ وقتي‌ به‌ اولين‌ و يا آخرين‌ طبقه‌ مي‌رسد بخودي‌ خود متوقف‌ شود. اين‌ كليدها بايد مستقل‌ بوده‌ و ارتباطي‌ به‌ دستگاه‌ حركت‌ و يا فرمان‌ اطاقك‌ نداشته‌ باشند.
ماده‌ 96: داخل‌ اطاقك‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ بايد براي‌ مواقع‌ خطر كليد قطع‌ برق‌ در نظر گرفته‌ شود اين‌ كليد بايد از دستگاه‌ فرمان‌ بكلي‌ مجزا ولي‌ در كنار آن‌ قرار داشته‌ باشد.
ماده‌ 97: كليد قطع‌ كننده‌ دستي‌ بايد در موتورخانه‌ دستگاه‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ و يا در كنار موتور آسانسورهاي‌ موتوري‌ در نظر گرفته‌ شود. اين‌ قبيل‌ كليدها بايد در محل‌ قابل‌ ديد قرار داده‌ شوند.
ماده‌ 98: حد متوسط‌ سرعت‌ آسانسورهاي‌ موتوري‌ باركش‌ كه‌ داراي‌ متصدي‌ نيست‌ نبايد از 5/37 متر در دقيقه‌ تجاوز كند مگر در مورد آسانسورهاي‌ خودكار و يا آسانسورهايي‌ كه‌ تحت‌ نظر يك‌ متصدي‌ دائمي‌ كار مي‌كند.
ماده‌99: حد متوسط‌ سرعت‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ باركش‌ نبايد از45 متر در دقيقه‌ تجاوزكند.
ماده‌ 100: سرعت‌ متوسط‌ آسانسورهاي‌ باركش‌ تسمه‌اي‌ يا زنجيري‌ نبايد از 18 متر در دقيقه‌ تجاوز كند.
ماده‌ 101: آسانسورهاي‌ باركش‌ دستي‌ نبايد در جايي‌ كه‌ بيش‌ از 18 متر و يا 4 طبقه‌ ارتفاع‌ دارد مورد استفاده‌ قرار گيرد.

[aminjet]

ماده‌ 102: اطاقك‌ آسانسورها بايد هنگام‌ كار به‌ اندازه‌ كافي‌ روشن‌ باشد.
ماده‌ 103: ريل‌هاي‌ راهنما - ضربه‌ گير و وزنه‌ تعادل‌ اطاقك‌ آسانسورهاي‌ موتوري‌ كه‌ براي‌ ارتفاع‌ بيش‌ از 30 متر و با سرعت‌ سي‌ متر در دقيقه‌ در نظر گرفته‌ شده‌ است‌ بايد از فولاد يا مصالح‌ مشابه‌ ديگر ساخته‌ شود. در مورد كارخانجات‌ سازنده‌ مواد شيميايي‌ يا مواد منفجره‌ يا نظاير آنها در صورتي‌ كه‌ وجود ريل‌هاي‌ راهنماي‌ فولادي‌ احتمالاً توليد خطر نمايد بدون‌ توجه‌ به‌ سرعت‌ و ارتفاع‌ ريل‌هاي‌ راهنما را مي‌توان‌ با شرايط‌ مناسب‌ و با رعايت‌ احتياطات‌ لازم‌ از چوب‌ ساخت‌.
ماده‌ 104: در داخل‌ نودال‌ قفسه‌ آسانسورهاي‌ برقي‌ بايد ضربه‌ گيرهايي‌ در نظر گرفت‌ كه‌ بتواند ضربه‌ اطاقكي‌ را كه‌ با ظرفيت‌ كامل‌ مي‌افتد تحمل‌ و دفع‌ كند.
ماده‌ 105: براي‌ آسانسورهاي‌ مخصوص‌ حمل‌ افراد كه‌ سرعت‌ آنها از 60 متر در دقيقه‌ كمتر است‌ مي‌توان‌ ضربه‌ گيرهاي‌ روغني‌ يا فنري‌ و يا هوايي‌ بكار برد ولي‌ اگر سرعت‌ از 60 متر در دقيقه‌ تجاوز نمايد بايد ضربه‌ گيرها فقط‌ از نوع‌ روغني‌ باشد.
ماده‌ 106: در مورد آسانسورهاي‌ باري‌ كه‌ سرعت‌ آنها از 15 متر در دقيقه‌ كمتر است‌ مي‌شود از ضربه‌ گيرهاي‌ توپر استفاده كرد اما چنانچه سرعت از 15 متر در دقيقه تجاوز كند بايد حتماً ضربه‎گيرهاي ارتجاعي هوايي و يا روغني درنظر گرفته شود.
ماده‌ 107: ضربه‌ گيرها بايد طوري‌ نصب‌ شود كه‌ در پايين‌ترين‌ ايستگاه‌ (سطح‌ تخليه‌) موقعي‌ كه‌ ضربه‌ گيرها كاملاً فشرده‌ و متراكم‌ شده‌ حداقل‌ 60 سانتيمتر بين‌ پايين‌ترين‌ نقطه‌ اطاقك‌ و ته‌ گودال‌ فاصله‌ باشد.
ماده‌ 108: براي‌ وزنه‌هاي‌ تعادل‌ نيز بايد ضربه‌ گيرهايي‌ مشابه‌ آنچه‌ كه‌ براي‌ اطاقك‌ها مقرر گرديده‌ تعبيه‌ شود وزنه‌هاي‌ تعادل‌ اطاقك‌ بايد روي‌ ريل‌ و راهنما و يا داخل‌ محفظه‌ محكمي‌ كه‌ عاري‌ از برجستگي‌ باشد حركت‌ كند.
ماده‌ 109: محل‌ حركت‌ وزنه‌هاي‌ تعادل‌ نيز بايد در قفسه‌ آسانسور قرار داده‌ شود و در صورتي‌ كه‌ كناره‌هاي‌ قفسه‌ باز باشد بايد حداقل‌ تا ارتفاع‌ 15/2 متر از كف‌ گودال‌ اطراف‌ قفسه‌ آسانسور محصور و محفوظ‌ باشد.
ماده‌ 110: در صورتي‌ كه‌ محل‌ حركت‌ اطاقك‌ و وزنه‌هاي‌ تعادل‌ قفسه‌ نداشته‌ باشد بايد آنرا محفوظ‌ كرد.
ماده‌ 111: در مورد آسانسورهاي‌ مخصوص‌ حمل‌ افراد يا باركش‌ بايد لااقل‌ دو كابل‌ براي‌ وزنه‌هاي‌ تعادل‌ و دو كابل‌ براي‌ بالا بردن‌ اطاقك‌ در نظر گرفته‌ شود.
ماده‌ 112: حداقل‌ قطر هر نوع‌ كابل‌ 12 ميليمتر است‌.
ماده‌ 113: اتصال‌ كابل‌ها بايد بسيار محكم‌ باشد براي‌ اين‌ منظور بهتر است‌ بست‌هايي‌ در داخل‌ قرقره‌ها پيش‌بيني‌ شود موقعي‌ كه‌ اطاقك‌ يا وزنه‌هاي‌ تعادل‌ حداكثر طول‌ را پيمود بايد حداقل‌ دو دور از كابل‌هاي‌ بالا برنده‌ و تعادل‌ هنوز دور قرقره‌ها باقيمانده‌ باشد.
ماده‌ 114: تمام‌ كابل‌ها بايد داراي‌ دستگاه‌ تعادل‌ باشد آسانسورهايي‌ كه‌ داراي‌ قرقره‌ نيست‌ بايد به‌ دستگاه‌ متعادل‌ كننده‌ مجهز گردد.
موتورخانه‌
ماده‌ 115: به‌ استثناء آسانسورهاي‌ باركش‌ دستي‌ اتصالي‌هاي‌ بالاي‌ آسانسور بايد روي‌ تيرهاي‌ حمال‌ و يا سقفي‌ كه‌ محكم‌ ساخته‌ شده‌ باشد (به‌طوري‌كه‌ در ماده‌ 108 اين‌ آيين‌نامه‌ مقرر شده‌) قرار داده‌ شود.
ماده‌ 116: هيچيك‌ از قسمت‌هاي‌ مربوط‌ به‌ دستگاه‌ حركت‌ دهنده‌ نبايد روي‌ سقف‌ قفسه‌ آسانسور قرار داده‌ شود.
ماده‌ 117: هيچيك‌ از قسمت‌هاي‌ مختلف‌ آسانسور به‌ استثناء ضربه‌ گيرها نبايد در كف‌ قفسه‌ آسانسور قرار داده‌ شود.
ماده‌ 118: تمام‌ قسمت‌هاي‌ موتورخانه‌ بايد با رعايت‌ آيين‌ نامه‌ حفاظتي‌ ماشين‌ آلات‌ ساخته‌ شده‌ باشد.
ماده‌ 119: قرقره‌ها و ريل‌هاي‌ راهنما بايد از چدن‌ يا فولاد باشد. اين‌ قرقره‌ها بايد داراي‌ گلويي‌ صيقلي‌ شده‌ با مقطع‌ نيم‌ دايره‌ باشد بطوري‌ كه‌ بازي‌ بين‌ كابل‌ و گلوگاه‌ مزبور از 6/1 ميليمتر تجاوز نكند.
ماده‌ 120: قطر قرقره‌ نبايد از 40 برابر قطر كابل‌ كمتر باشد.
ماده‌ 121: در آسانسورهاي‌ مخصوص‌ حمل‌ افراد نبايد براي‌ اتصال‌ قرقره‌ها به‌ فرمان‌ اصلي‌ آسانسور كلاچ‌ بكار برده‌ شود.
ماده‌ 122: آسانسورهاي‌ حمل‌ افراد يا باركش‌ بايد مجهز به‌ ترمزهايي‌ باشد كه‌ بطور خودكار هنگامي‌ كه‌ دستگاه‌ فرمان‌ در وضع‌ "توقف‌ است‌" عمل‌ كند.
ماده‌ 123: سيم‌هاي‌ فرمان‌ بايد در كليه‌ مسير از كابل‌ها و سيم‌ تلفن‌ و برق‌ اطاقك‌ بطوري‌ كه‌ در ماده‌ 15 اين‌ آيين‌نامه‌ ذكر شده‌ مجزا باشد.
ماده‌ 124: در كليه‌ ماشين‌ها و دستگاه‌هاي‌ الكتريكي‌ آسانسور بايد يك‌ اتصال‌ زمين‌ نيز پيش‌بيني‌ شده‌ باشد.
ماده‌ 125: در صورتي‌ كه‌ بخواهند در آسانسورهاي‌ حمل‌ افراد و باركش‌ دستي‌ تغييراتي‌ داده‌ و آنرا موتوري‌ نمايند بايد طبق‌ مقررات‌ اين‌ آيين‌نامه‌ عمل‌ گردد.
ماده‌ 126: تمام‌ قسمت‌هاي‌ مختلف‌ آسانسور بايد به‌وسيله‌ موسساتي‌ كه‌ صلاحيت‌ آنها مورد تاييد وزارت‌ كار باشد در فواصل‌ كوتاه‌ كه‌ بيشتر از سه‌ ماه‌ نباشد مورد بررسي‌ دقيق‌ قرار گيرد.
تبصره‌ - جريان‌ بازديد قسمت‌هاي‌ مختلف‌ آسانسور با ذكر تاريخ‌ و اقداماتي‌ كه‌ براي‌ رفع‌ نقائص‌ به‌ عمل‌ مي‌آيد بايد در دفتر چه‌ مخصوص‌ ثبت‌ گردد.
ماده‌ 127: اطاقك‌ آسانسورهاي‌ حمل‌ افراد بايد زنگ‌ امدادي‌ و تلفن‌ داشته‌ باشد.

تابلو
ماده‌ 128: درون‌ اطاقك‌ آسانسورها عموماً بايد تابلوهايي‌ نصب‌ گردد كه‌ حداكثر بار مجاز آسانسور را بطور واضح‌ مشخص‌ كند.
ماده‌ 129: در كنار مدخل‌ و همچنين‌ داخل‌ اطاقك‌ آسانسورهاي‌ موتوري‌ كه‌ استثنائاً براي‌ حمل‌ افراد بكار مي‌رود و با مشخصات‌ مربوطه‌ به‌ آسانسورهاي‌ مخصوص‌ حمل‌ افراد مطابقت‌ دارد بايد به‌وسيله‌ تابلويي‌ تصريح‌ گردد كه‌ بكار انداختن‌ آن‌ جز وسيله‌ متصدي‌ مربوطه‌ ممنوع‌ است‌.

[aminjet]

بخش‌ 7- محوطه‌ كارخانه‌ صحن‌ كارگاه‌
ماده‌ 130: براي‌ كارگراني‌ كه‌ در خارج‌ از سالن‌ها در محوطه‌ كارخانه‌ و اطراف‌ ساختمان‌ها (در فضاي‌ آزاد) مشغول‌ كار هستند مي‌بايستي‌ حفاظ‌ و سايبان‌ پيش‌بيني‌ شود.
ماده‌ 131: قسمت‌هاي‌ روباز داخل‌ و اطراف‌ كارخانه‌ كه‌ عنوان‌ حياط‌ دارد بايد هميشه‌ طوري‌ ساخته‌ شود كه‌ آب‌ در كف‌ آن‌ نمانده‌ و گل‌ نشود و هميشه‌ اوقات‌ نظيف‌ و تميز باشد تا رفت‌ و آمد به‌ ساختمان‌هاي‌ كارخانه‌ و حمل‌ و نقل‌ مواد و تجهيزات‌ مختلف‌ از ميان‌ آنها به‌ سهولت‌ صورت‌ گيرد.
ماده‌ 132: صحن‌ كارخانه‌ها بايد عموماً داراي‌ مجاري‌ فاضلاب‌ باشد.
ماده‌ 133: چنانچه‌ در صحن‌ كارخانه‌ گودال‌هايي‌ مانند چاله‌، حفره‌ و چاه‌ و نهر و غيره‌ وجود داشته‌ باشد بايد روي‌ دهانه‌ آنها با وسايل‌ محكم‌ و اطمينان‌ بخش‌ مستور گرديده‌ يا اطراف‌ آنها نرده‌ محكمي‌ نصب‌ شود.
عبور افراد و وسايل‌ نقليه‌
ماده‌ 134: معابر و پياده‌ روها و خط‌ آهن‌هاي‌ مخصوص‌ كارخانه‌ بايد به‌ قسمي‌ احداث‌ شده‌ باشد كه‌ از هر گونه‌ تقاطع‌ خطرناك‌ جلوگيري‌ شود.
ماده‌ 135: كارگاه‌هايي‌كه‌ محصور نيستند بايد درهاي‌ مخصوص‌ براي‌ وسائط‌ نقليه‌ و خط‌ آهن‌ و عبور افراد داشته‌ باشند.
ماده‌ 136: بين‌ پياده‌روها و راه‌ عبور وسائط‌ نقليه‌ و راه‌ آهن‌ بايد فاصله‌ كافي‌ در نظر گرفته‌ شود و ضمناً عرض‌ پياده‌ روها به‌ اندازه‌اي‌ باشد كه‌ در ساعت‌ تراكم‌ رفت‌ و آمد براي‌ كارگران‌ ايجاد زحمت‌ نشود.
ماده‌ 137: براي‌ رفت‌ و آمد افراد بايد پياده‌ روهايي‌ بين‌ نقاط‌ مهم‌ در كوتاه‌ترين‌ فاصله‌ ساخته‌ شود اين‌ قبيل‌ معابر را نبايد در زير ناودان‌ها احداث‌ نمود كه‌ بر اثر ريزش‌ آب‌ در سطح‌ آنها لغزندگي‌ پيدا شود.
ماده‌ 138: در محل‌ تقاطع‌ پياده‌ روها با خطوط‌ آهن‌ و راه‌هاي‌ عبور وسائط‌ نقليه‌ بايستي‌ معبرهاي‌ هوايي‌ يا زيرزميني‌ احداث‌ گردد. مگر آنكه‌ وزارت‌ كار ايجاد آنرا لازم‌ نداند.